अनन्तपारं किल शब्दशास्त्रं
स्वल्पं तथायुर्बहवश्च विघ्नाः ।
सारं ततो ग्राह्यमपास्य फल्गु
हंसैर्यथा क्षीरमिवाम्बुमध्यात् ॥

अन्वयः AI शब्द-शास्त्रम् अनन्त-पारं किल, तथा आयुः स्वल्पम्, विघ्नाः च बहवः, ततः हंसैः यथा अम्बु-मध्यात् क्षीरम् इव फल्गु अपास्य सारं ग्राह्यम् ।

Summary AI The science of grammar is indeed shoreless, while life is short and obstacles are many. Therefore, one should grasp the essence and discard the insignificant, just as swans extract milk from water.

सारांश AI शास्त्र अनंत हैं, आयु कम है और बाधाएँ अनेक हैं। अतः जिस प्रकार हंस जल के मिश्रण से दूध ग्रहण कर लेता है, उसी प्रकार व्यर्थ को छोड़कर केवल सार को ही ग्रहण करना चाहिए।

पदच्छेदः AI

अनन्तपारम्	अनन्त–पार (२.१)	endless and boundless
किल	किल	indeed
शब्द-शास्त्रम्	शब्द–शास्त्र (२.१)	the science of words (grammar)
स्वल्पम्	सु–अल्प (१.१)	is very short
तथा	तथा	and
आयुः	आयुस् (१.१)	life
बहवः	बहु (१.३)	are many
च	च	and
विघ्नाः	विघ्न (१.३)	obstacles
सारम्	सार (२.१)	the essence
ततः	ततः	therefore
ग्राह्यम्	ग्राह्य (√ग्रह्+ण्यत्, १.१)	should be grasped
अपास्य	अपास्य (अप√अस्+ल्यप्)	having discarded
फल्गु	फल्गु (२.१)	the worthless
हंसैः	हंस (३.३)	by swans
यथा	यथा	as
क्षीरम्	क्षीर (२.१)	the milk
इव	इव	like
अम्बुमध्यात्	अम्बु–मध्यात् (५.१)	from the midst of water

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
अ	न	न्त	पा	रं	कि	ल	श	ब्द	शा	स्त्रं
स्व	ल्पं	त	था	यु	र्ब	ह	व	श्च	वि	घ्नाः
सा	रं	त	तो	ग्रा	ह्य	म	पा	स्य	फ	ल्गु
हं	सै	र्य	था	क्षी	र	मि	वा	म्बु	म	ध्यात्

Other texts to read

कथासरित्सागरः सोमदेवः

नीलकण्ठविजयचम्पूः नीलकण्ठदीक्षितः

About

Resources

Connect