वरं गर्भस्रावो वरम् ऋतुषु नैवाभिगमनं
वरं जातः प्रेतो वरमपि च कन्यैव जनिता ।
वरं बन्ध्या भार्या वरमपि च गर्भेषु वसति-
र्न चाविद्वान्रूप द्रविणगुणयुक्तोऽपि तनयः ॥
वरं गर्भस्रावो वरम् ऋतुषु नैवाभिगमनं
वरं जातः प्रेतो वरमपि च कन्यैव जनिता ।
वरं बन्ध्या भार्या वरमपि च गर्भेषु वसति-
र्न चाविद्वान्रूप द्रविणगुणयुक्तोऽपि तनयः ॥
वरं जातः प्रेतो वरमपि च कन्यैव जनिता ।
वरं बन्ध्या भार्या वरमपि च गर्भेषु वसति-
र्न चाविद्वान्रूप द्रविणगुणयुक्तोऽपि तनयः ॥
अन्वयः
AI
गर्भ-स्रावः वरम्, ऋतुषु अभिगमनम् न एव वरम्, जातः प्रेतः वरम्, अपि च जनिता कन्या एव वरम्, बन्ध्या भार्या वरम्, अपि च गर्भेषु वसतिः वरम्, रूप-द्रविण-गुण-युक्तः अपि अविद्वान् तनयः न च (वरम्) ।
Summary
AI
A miscarriage, abstaining from intercourse during the fertile season, a stillborn child, a daughter, a barren wife, or remaining in the womb is better than a son who is not wise, regardless of whether he possesses beauty, wealth, or other virtues.
सारांश
AI
गर्भपात, ऋतुकाल में समागम न करना, मृत बालक, कन्या का जन्म, पत्नी का बाँझ होना या गर्भ में ही रह जाना बेहतर है, परंतु रूप, धन और गुणों से युक्त होने पर भी मूर्ख पुत्र का होना दुःखद है।
पदच्छेदः
AI
| वरं | वर (१.१) | better |
| गर्भ-स्रावो | गर्भ–स्राव (१.१) | a miscarriage |
| वरं | वर (१.१) | better |
| ऋतुषु | ऋतु (७.३) | in seasons (of fertility) |
| नैवाभिगमनं | न–एव–अभिगमन (१.१) | indeed no cohabitation |
| वरं | वर (१.१) | better |
| जातः | जात (√जन्+क्त, १.१) | born |
| प्रेतो | प्रेत (१.१) | dead |
| वरमपि | वर–अपि | even better |
| च | च | and |
| कन्यैव | कन्या (१.१)–एव | indeed a daughter |
| जनिता | जनित (√जन्+क्त, १.१) | born |
| वरं | वर (१.१) | better |
| बन्ध्या | बन्ध्या (१.१) | barren |
| भार्या | भार्या (१.१) | wife |
| वरमपि | वर–अपि | even better |
| च | च | and |
| गर्भेषु | गर्भ (७.३) | in wombs |
| वसतिर्न | वसति (१.१)–न | dwelling (in wombs) is not |
| चाविद्वान्रूप | च–अविद्वस् (१.१)–रूप | and an unlearned (son) with beauty |
| द्रविण-गुण-युक्तोऽपि | द्रविण–गुण–युक्त (१.१)–अपि | even endowed with wealth and virtues |
| तनयः | तनय (१.१) | son |
छन्दः
शिखरिणी [१७: यमनसभलग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ | १३ | १४ | १५ | १६ | १७ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| व | रं | ग | र्भ | स्रा | वो | व | र | मृ | तु | षु | नै | वा | भि | ग | म | नं |
| व | रं | जा | तः | प्रे | तो | व | र | म | पि | च | क | न्यै | व | ज | नि | ता |
| व | रं | ब | न्ध्या | भा | र्या | व | र | म | पि | च | ग | र्भे | षु | व | स | ति |
| र्न | चा | वि | द्वा | न्रू | प | द्र | वि | ण | गु | ण | यु | क्तो | ऽपि | त | न | यः |
| य | म | न | स | भ | ल | ग | ||||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.