अन्वयः
AI
सा मातृका इति विज्ञेया। तत् योगात् करणम् भवेत्। यत्र कटी कर्णसमा, तथा कोर्पर-अंस-शिरः (समुन्नतं भवति), तत् सौष्ठवम् नाम भवेत्।
Summary
AI
These (stances, cārīs, and hastas) should be known as the 'mātṛkā' or basic framework. A 'karaṇa' is formed from their combination. Where the waist is level with the ear, and the elbow, shoulder, and head are also aligned,
पदच्छेदः
AI
| सा | तद् (१.१) | that |
| मातृका | मातृका (१.१) | the basic framework |
| इति | इति | thus |
| विज्ञेया | विज्ञेय (वि√ज्ञा+यत्, १.१) | should be known |
| तत् | तद् | from that |
| योगात् | योग (५.१) | from the combination |
| करणम् | करण (१.१) | a karaṇa |
| भवेत् | भवेत् (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | becomes |
| कटी | कटि (१.१) | the waist |
| कर्णसमा | कर्ण–सम (१.१) | level with the ear |
| यत्र | यत्र | where |
| कोर्पर-अंस-शिरः | कोर्पर–अंस–शिरस् (१.१) | elbow, shoulder, and head |
| तथा | तथा | also |
छन्दः
अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| सा | मा | तृ | के | ति | वि | ज्ञे | या |
| त | द्यो | गा | त्क | र | णं | भ | वेत् |
| क | टी | क | र्ण | स | मा | य | त्र |
| को | र्प | रां | स | शि | र | स्त | था |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.