नृत्तप्रयोगः सृष्टो यः स ताण्डव इति स्मृतः ।
ऋषय ऊचुः यदा प्राप्त्यर्थमर्थानां तज्ज्ञैरभिनयः कृतः ॥

अन्वयः AI यः नृत्त-प्रयोगः (तेन) सृष्टः, सः ताण्डवः इति स्मृतः । ऋषयः ऊचुः - यदा अर्थानाम् प्राप्ति-अर्थम् तत्-ज्ञैः अभिनयः कृतः, (तदा कस्मात् नृत्तं कृतम्) ।
Summary AI The dance performance which was created by him is known as Tandava. The sages said: When acting (abhinaya) was created by experts for the purpose of conveying meanings, why then was dance created?
पदच्छेदः AI
नृत्तप्रयोगःनृत्तप्रयोग (१.१) the performance of dance
सृष्टःसृष्ट (√सृज्+क्त, १.१) was created
यःयद् (१.१) which
सःतद् (१.१) that
ताण्डवःताण्डव (१.१) Tandava
इतिइति thus
स्मृतःस्मृत (√स्मृ+क्त, १.१) is known
ऋषयःऋषि (१.३) the sages
ऊचुःऊचुः (√वच् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) said
यदायदा when
प्राप्त्यर्थम्प्राप्तिअर्थम् for the purpose of attaining
अर्थानाम्अर्थ (६.३) of meanings
तज्ज्ञैःतत्ज्ञ (३.३) by experts
अभिनयःअभिनय (१.१) acting
कृतःकृत (√कृ+क्त, १.१) was made
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११
नृ त्त प्र यो गः सृ ष्टो यः
ता ण्ड ति स्मृ तः
चुः दा प्रा प्त्य र्थ
र्था नां ज्ज्ञै भि यः कृ तः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.