क्षिप्राविद्धकरं चैव दण्डपादं तदुच्यते ।
अतिक्रान्तक्रमं कृत्वा समुत्प्लुत्य निपातयेत् ॥

अन्वयः AI (यत्र) क्षिप्र-आविद्धकरम् च एव (भवति), तत् दण्डपादम् उच्यते । अतिक्रान्तक्रमम् कृत्वा समुत्प्लुत्य निपातयेत् ।
Summary AI And the hand is quickly thrown out; this is called Dandapada. In the next karana, after taking an over-stepping step (Atikrantakrama), one should jump up and land.
पदच्छेदः AI
क्षिप्राविद्धकरम्क्षिप्रआविद्ध (आ√व्यध्+क्त)कर (१.१) with the hand quickly thrown out
and
एवएव also
दण्डपादम्दण्डपाद (१.१) Dandapada
तत्तद् (१.१) that
उच्यतेउच्यते (√वच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) is called
अतिक्रान्तक्रमम्अतिक्रान्त (अति√क्रम्+क्त)क्रम (२.१) an over-stepping step
कृत्वाकृत्वा (√कृ+क्त्वा) having made
समुत्प्लुत्यसमुत्प्लुत्य (सम्+उद्√प्लु+ल्यप्) having jumped up high
निपातयेत्निपातयेत् (नि√पत् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) one should land
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
क्षि प्रा वि द्ध रं चै
ण्ड पा दं दु च्य ते
ति क्रा न्त क्र मं कृ त्वा
मु त्प्लु त्य नि पा येत्
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.