ऊर्ध्वाधो विप्रकीर्णौ च व्यंसितं करणं तु तत् ।
हस्तौ तु स्वस्तिकौ पार्श्वे तथा पादो निकुट्टितः ॥

अन्वयः AI (यत्र करौ) ऊर्ध्व-अधः विप्रकीर्णौ च (भवतः), तत् तु व्यंसितम् करणम् (भवति) । यत्र हस्तौ तु पार्श्वे स्वस्तिकौ (भवतः), तथा पादः निकुट्टितः (भवति), (तत् पार्श्वनिकुट्टितम्) ।
Summary AI ...and the hands are spread apart, one up and one down, that is the 'Vyamsitam' karana. Another karana is described: where the hands are crossed ('svastikau') at the side, and the foot is in the 'Nikuttita' (stamping) pose... (continued in the next verse).
पदच्छेदः AI
ऊर्ध्व-अधःऊर्ध्व-अधस् upwards and downwards
विप्रकीर्णौविप्रकीर्ण (वि+प्र√कॄ+क्त, १.२) spread apart
and
व्यंसितम्व्यंसित (१.१) Vyamsitam
करणम्करण (१.१) karana
तुतु indeed
तत्तद् (१.१) that
हस्तौहस्त (१.२) the two hands
तुतु and
स्वस्तिकौस्वस्तिक (१.२) in Svastika (crossed) form
पार्श्वेपार्श्व (७.१) at the side
तथातथा also
पादःपाद (१.१) the foot
निकुट्टितःनिकुट्टित (नि√कुट्ट्+क्त, १.१) is in Nikuttita pose
छन्दः अनुष्टुप् [८]
छन्दोविश्लेषणम्
र्ध्वा धो वि प्र की र्णौ
व्यं सि तं णं तु तत्
स्तौ तु स्व स्ति कौ पा र्श्वे
था पा दो नि कु ट्टि तः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.