ममापि किं नो दयसे दयाघन
त्वदङ्घ्रिमग्नं यदि वेत्थ मे मनः ।
निमज्जयन्संतमसे पराशयं
विधिस्तु वाच्यः क्व तवागसः कथा ॥

अन्वयः AI दया-घन ! यदि मे मनः त्वत्-अङ्घ्रि-मग्नम् वेत्थ, (तर्हि) मम अपि किम् नो दयसे? संत-मसे पर-आशयम् निमज्जयन् विधिः तु वाच्यः । तव आगसः कथा क्व?

Summary AI O cloud of compassion (Nala)! If you know my mind is immersed in your feet, why do you not have compassion on me? But it is Fate who is to be blamed, for it plunges another's heart into deep darkness. Where is there any question of a fault of yours?

पदच्छेदः AI

मम	अस्मद् (६.१)	on me
अपि	अपि	even
किम्	किम्	why
नो	नो	not
दयसे	दयसे (√दय् कर्तरि लट् (आत्मने.) म.पु. एक.)	you have compassion
दयाघन	दया–घन (८.१)	O cloud of compassion
त्वदङ्घ्रिमग्नम्	त्वत्–अङ्घ्रि–मग्न (२.१)	immersed in your feet
यदि	यदि	if
वेत्थ	वेत्थ (√विद् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	you know
मे	अस्मद् (६.१)	my
मनः	मनस् (२.१)	mind
निमज्जयन्	निमज्जयत् (नि√मस्ज्+णिच्+शतृ, १.१)	plunging
संतमसे	संतमस (७.१)	in deep darkness
पराशयं	पर–आशय (२.१)	the heart of another
विधिः	विधि (१.१)	Fate
तु	तु	but
वाच्यः	वाच्य (√वच्+ण्यत्, १.१)	to be blamed
क्व	क्व	where
तव	युष्मद् (६.१)	your
आगसः	आगस् (६.१)	of fault
कथा	कथा (१.१)	question

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
म	मा	पि	किं	नो	द	य	से	द	या	घ	न
त्व	द	ङ्घ्रि	म	ग्नं	य	दि	वे	त्थ	मे	म	नः
नि	म	ज्ज	य	न्सं	त	म	से	प	रा	श	यं
वि	धि	स्तु	वा	च्यः	क्व	त	वा	ग	सः	क	था
ज			त			ज			र

Other texts to read

महाभारतम् वेदव्यासः

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect