इदं महत्तेऽभिहितं हितं मया
विहाय मोहं दमयन्ति चिन्तय ।
सुरेषु विघ्नैकपरेषु को नरः
करस्थमप्यर्थमवाप्तुमीश्वरः ॥

अन्वयः AI दमयन्ति ! मया ते इदम् महत् हितम् अभिहितम् । मोहम् विहाय चिन्तय । सुरेषु विघ्न-एक-परेषु (सत्सु) कः नरः कर-स्थम् अपि अर्थम् अवाप्तुम् ईश्वरः (भवति) ?
Summary AI O Damayanti! This great beneficial advice has been spoken by me for you. Abandon your delusion and think. When the gods are solely intent on creating obstacles, what man is capable of obtaining an object even when it is already in his hand?
पदच्छेदः AI
इदम्इदम् (२.१) this
महत्महत् (२.१) great
तेयुष्मद् (४.१) for you
अभिहितम्अभिहित (अभि√धा+क्त, १.१) has been said
हितम्हित (१.१) beneficial advice
मयाअस्मद् (३.१) by me
विहायविहाय (वि√हा+ल्यप्) having abandoned
मोहम्मोह (२.१) delusion
दमयन्तिदमयन्ती (८.१) O Damayanti
चिन्तयचिन्तय (√चिन्त् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.) think
सुरेषुसुर (७.३) among the gods
विघ्नैकपरेषुविघ्नएकपर (७.३) when they are solely intent on creating obstacles
कःकिम् (१.१) what
नरःनर (१.१) man
करस्थम्करस्थ (२.१) situated in the hand
अपिअपि even
अर्थम्अर्थ (२.१) an object
अवाप्तुम्अवाप्तुम् (अव√आप्+तुमुन्) to obtain
ईश्वरःईश्वर (१.१) is capable
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
दं त्ते ऽभि हि तं हि तं या
वि हा मो हं न्ति चि न्त
सु रे षु वि घ्नै रे षु को रः
स्थ प्य र्थ वा प्तु मी श्व रः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.