ममैव पाणौकरणेऽग्निसाक्षिकं
प्रसङ्गसंपादितमङ्ग संगतम् ।
न हा सहाधीतिधृतः स्पृहा कथं
तवार्यपुत्रीयमजर्यमर्जितुम् ॥

अन्वयः AI अङ्ग ! मम पाणौ-करणे एव अग्नि-साक्षिकम् प्रसङ्ग-सम्पादितम् सङ्गतम् (अस्ति) । हा ! सह-अधीति-धृतः तव अजर्यम् आर्य-पुत्रीयम् अर्जितुम् कथम् स्पृहा न (अस्ति) ?

Summary AI 'O dear one! Our union, accomplished by this occasion, is as good as a marriage witnessed by fire. Alas! Why is there no desire in you, who are like a fellow student, to earn the imperishable friendship that comes with being my noble husband?'

पदच्छेदः AI

मम	अस्मद् (६.१)	my
एव	एव	indeed
पाणौ-करणे	पाणीकरण (७.१)	in the taking of the hand (marriage)
अग्नि-साक्षिकम्	अग्निसाक्षिक (२.१)	witnessed by fire
प्रसङ्ग	प्रसङ्ग	by the occasion
सम्पादितम्	सम्पादित (सम्√पद्+णिच्+क्त, १.१)	accomplished
अङ्ग	अङ्ग (८.१)	O dear one
सङ्गतम्	सङ्गत (सम्√गम्+क्त, १.१)	union
न	न	not
हा	हा	alas
सह-अधीति-धृतः	सहाधीतिधृत (६.१)	of you who are like a fellow student
स्पृहा	स्पृहा (१.१)	desire
कथम्	कथम्	why
तव	युष्मद् (६.१)	your
आर्य-पुत्रीयम्	आर्यपुत्रीय (२.१)	befitting a noble husband
अजर्यम्	अजर्य (२.१)	imperishable friendship
अर्जितुम्	अर्जितुम् (√अर्ज्+तुमुन्)	to earn

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
म	मै	व	पा	णौ	क	र	णे	ऽग्नि	सा	क्षि	कं
प्र	स	ङ्ग	सं	पा	दि	त	म	ङ्ग	सं	ग	तम्
न	हा	स	हा	धी	ति	धृ	तः	स्पृ	हा	क	थं
त	वा	र्य	पु	त्री	य	म	ज	र्य	म	र्जि	तुम्
ज			त			ज			र

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect