दृशोर्द्वयी ते विधिनास्ति वञ्चिता
मुखस्य लक्ष्मीं तव यन्न वीक्षते ।
असावपि श्वस्तदिमां नलानने
विलोक्य साफल्यमुपैतु जन्मनः ॥

अन्वयः AI ते दृशोः द्वयी विधिना वञ्चिता अस्ति यत् तव मुखस्य लक्ष्मीम् न वीक्षते । असौ अपि श्वः नल-आनने तत् इमाम् (लक्ष्मीम्) विलोक्य जन्मनः साफल्यम् उपैतु ।
Summary AI 'His (Nala's) pair of eyes has been cheated by fate, for it does not see the beauty of your face. May that pair of eyes, tomorrow, by seeing this very beauty on Nala's face, attain the fruitfulness of its existence.'
पदच्छेदः AI
दृशोःदृश् (६.२) of the eyes
द्वयीद्वयी (१.१) the pair
तेतद् (६.१) his (Nala's)
विधिनाविधि (३.१) by fate
अस्तिअस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) is
वञ्चितावञ्चित (√वञ्च्+क्त, १.१) cheated
मुखस्यमुख (६.१) of the face
लक्ष्मीम्लक्ष्मी (२.१) the beauty
तवयुष्मद् (६.१) your
यत्यत् that
not
वीक्षतेवीक्षते (वि√ईक्ष् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) it sees
असौअदस् (१.१) that (pair of eyes)
अपिअपि also
श्वःश्वस् tomorrow
तत्तद् (२.१) that
इमाम्इदम् (२.१) this (beauty)
नल-आननेनलानन (७.१) on Nala's face
विलोक्यविलोक्य (वि√लोक्+ल्यप्) having seen
साफल्यम्साफल्य (२.१) fruitfulness
उपैतुउपैतु (उप√इ कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) may it attain
जन्मनःजन्मन् (६.१) of its birth
छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
१० ११ १२
दृ शो र्द्व यी ते वि धि ना स्ति ञ्चि ता
मु स्य क्ष्मीं न्न वी क्ष ते
सा पि श्व स्त दि मां ला ने
वि लो क्य सा ल्य मु पै तु न्म नः
About

Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.