जितं जितं तत्खलु पाशपाणिना
विना नलं वारि यदि प्रवेक्ष्यसि ।
तदा त्वदाख्यान्बहिरप्यसूनसौ
पयःपतिर्वक्षसि वक्ष्यतेतराम् ॥
जितं जितं तत्खलु पाशपाणिना
विना नलं वारि यदि प्रवेक्ष्यसि ।
तदा त्वदाख्यान्बहिरप्यसूनसौ
पयःपतिर्वक्षसि वक्ष्यतेतराम् ॥
विना नलं वारि यदि प्रवेक्ष्यसि ।
तदा त्वदाख्यान्बहिरप्यसूनसौ
पयःपतिर्वक्षसि वक्ष्यतेतराम् ॥
अन्वयः
AI
यदि नलम् विना वारि प्रवेक्ष्यसि, तत् खलु पाश-पाणिना जितं जितम् । तदा असौ पयः-पतिः बहिः अपि त्वत्-आख्यान् असून् वक्षसि वक्ष्यतेतराम् ।
Summary
AI
If you enter the water without Nala, then indeed it is a great victory for Varuna, the one with the noose. Then that lord of waters will bear your life breaths, which will be outside your body but still named after you, upon his chest with great affection.
पदच्छेदः
AI
| जितं | जित (√जि+क्त, १.१) | Won |
| जितं | जित (√जि+क्त, १.१) | won! |
| तत् | तद् | then |
| खलु | खलु | indeed |
| पाशपाणिना | पाश–पाशपाणिन् (√पाणि, ३.१) | by the one with a noose in hand (Varuna) |
| विना | विना | without |
| नलं | नल (२.१) | Nala |
| वारि | वारि (२.१) | water |
| यदि | यदि | if |
| प्रवेक्ष्यसि | प्रवेक्ष्यसि (प्र√विश् कर्तरि लृट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | you will enter |
| तदा | तदा | then |
| त्वदाख्यान् | त्वद्–आख्या (२.३) | named after you |
| बहिः | बहिर् | outside |
| अपि | अपि | even |
| असून | असु (२.३) | life breaths |
| असौ | अदस् (१.१) | he |
| पयःपतिः | पयस्–पति (१.१) | the lord of waters |
| वक्षसि | वक्षस् (७.१) | on his chest |
| वक्ष्यतेतराम् | वक्ष्यतेतराम् (√वह् कर्तरि लृट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | will bear exceedingly |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| जि | तं | जि | तं | त | त्ख | लु | पा | श | पा | णि | ना |
| वि | ना | न | लं | वा | रि | य | दि | प्र | वे | क्ष्य | सि |
| त | दा | त्व | दा | ख्या | न्ब | हि | र | प्य | सू | न | सौ |
| प | यः | प | ति | र्व | क्ष | सि | व | क्ष्य | ते | त | राम् |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.