निवेक्ष्यसे यद्यनले नलोज्झिता
सुरे तदस्मिन्महती दया कृता ।
चिरादनेनार्थनयापि दुर्लभं
स्वयं त्वयैवाङ्ग यदङ्गमर्प्यते ॥

अन्वयः AI अङ्ग ! यदि नल-उज्झिता (सती) अनले निवेक्ष्यसे, तत् अस्मिन् सुरे (अग्नौ) महती दया कृता (भविष्यति) । यत् अङ्गम् अनेन चिरात् अर्थनया अपि दुर्लभम् (आसीत्), (तत्) त्वया एव स्वयम् अर्प्यते ।

Summary AI O dear one! If, having given up Nala, you enter the fire, then great kindness will have been shown to this god, Agni. For that body of yours, which was difficult for him to obtain for so long even with entreaties, is being offered by you yourself.

पदच्छेदः AI

निवेक्ष्यसे	निवेक्ष्यसे (नि√विश् कर्तरि लृट् (आत्मने.) म.पु. एक.)	you will enter
यदि	यदि	if
अनले	अनल (७.१)	in the fire
नलोज्झिता	नल–उज्झित (√उज्झ्+क्त, १.१)	having given up Nala
सुरे	सुर (७.१)	on the god (Agni)
तत्	तद्	then
अस्मिन्	इदम् (७.१)	on this
महती	महत् (१.१)	great
दया	दया (१.१)	kindness
कृता	कृत (√कृ+क्त, १.१)	will have been done
चिरात्	चिरात्	for a long time
अनेन	इदम् (३.१)	by him
अर्थनया	अर्थना (३.१)	by entreaty
अपि	अपि	even
दुर्लभं	दुर्लभ (१.१)	difficult to obtain
स्वयं	स्वयम्	yourself
त्वया	युष्मद् (३.१)	by you
एव	एव	indeed
अङ्ग	अङ्ग (८.१)	O dear one
यत्	यद् (१.१)	which
अङ्गम्	अङ्ग (१.१)	body
अर्प्यते	अर्प्यते (√ऋ +णिच् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is offered

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
नि	वे	क्ष्य	से	य	द्य	न	ले	न	लो	ज्झि	ता
सु	रे	त	द	स्मि	न्म	ह	ती	द	या	कृ	ता
चि	रा	द	ने	ना	र्थ	न	या	पि	दु	र्ल	भं
स्व	यं	त्व	यै	वा	ङ्ग	य	द	ङ्ग	म	र्प्य	ते
ज			त			ज			र

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect