यदि स्वमुद्बन्धुमना विना नलं
भवेर्भवन्तीं हरिरन्तरिक्षगाम् ।
दिविस्थितानां प्रथितः पतिस्ततो
हरिष्यति न्याय्यमुपेक्षते हि कः ॥
यदि स्वमुद्बन्धुमना विना नलं
भवेर्भवन्तीं हरिरन्तरिक्षगाम् ।
दिविस्थितानां प्रथितः पतिस्ततो
हरिष्यति न्याय्यमुपेक्षते हि कः ॥
भवेर्भवन्तीं हरिरन्तरिक्षगाम् ।
दिविस्थितानां प्रथितः पतिस्ततो
हरिष्यति न्याय्यमुपेक्षते हि कः ॥
अन्वयः
AI
यदि नलम् विना स्वम् उद्बन्धु-मनाः भवेः, ततः दिवि-स्थितानां प्रथितः पतिः हरिः अन्तरिक्ष-गां भवन्तीं (त्वाम्) हरिष्यति । हि कः न्याय्यम् उपेक्षते ?
Summary
AI
If you are inclined to kill yourself without Nala, then Indra, the famous lord of the celestials, will seize you as you ascend to the heavens after death. Indeed, who disregards what is rightfully theirs?
पदच्छेदः
AI
| यदि | यदि | If |
| स्वम् | स्व (२.१) | yourself |
| उद्बन्धुमनाः | उद्बन्धु–मनस् (१.१) | having a mind to hang/kill yourself |
| विना | विना | without |
| नलं | नल (२.१) | Nala |
| भवेः | भवेः (√भू कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) म.पु. एक.) | you would be |
| भवन्तीं | भवन्ती (√भू+शतृ, २.१) | you (being) |
| हरिः | हरि (१.१) | Indra |
| अन्तरिक्षगाम् | अन्तरिक्ष–गा (√गम्, २.१) | going into the sky |
| दिविस्थितानां | दिवि–स्थित (√स्था+क्त, ६.३) | of those situated in heaven |
| प्रथितः | प्रथित (√प्रथ्+क्त, १.१) | famous |
| पतिः | पति (१.१) | lord |
| ततः | ततः | then |
| हरिष्यति | हरिष्यति (√हृ कर्तरि लृट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | will seize |
| न्याय्यम् | न्याय्य (२.१) | what is rightful |
| उपेक्षते | उपेक्षते (उप√ईक्ष् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | disregards |
| हि | हि | indeed |
| कः | किम् (१.१) | who |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| य | दि | स्व | मु | द्ब | न्धु | म | ना | वि | ना | न | लं |
| भ | वे | र्भ | व | न्तीं | ह | रि | र | न्त | रि | क्ष | गाम् |
| दि | वि | स्थि | ता | नां | प्र | थि | तः | प | ति | स्त | तो |
| ह | रि | ष्य | ति | न्या | य्य | मु | पे | क्ष | ते | हि | कः |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.