ममाशयः स्वप्नदशाज्ञयापि वा
नलं विलङ्घ्येतरमस्पृशद्यदि ।
कुतः पुनस्तत्र समस्तसाक्षिणी
निजैव बुद्धिर्विबुधैर्न पृच्छ्यते ॥

अन्वयः AI यदि मम आशयः स्वप्न-दशा-ज्ञया अपि वा नलम् विलङ्घ्य इतरम् अस्पृशत्, (तर्हि) कुतः पुनः तत्र समस्त-साक्षिणी निजा बुद्धिः एव विबुधैः न पृच्छ्यते?

Summary AI 'If my heart, even by the command of a dream, were to transgress Nala and touch another, then why is my own conscience, the witness to everything, not questioned in this matter by the wise gods?'

पदच्छेदः AI

मम	अस्मद् (६.१)	My
आशयः	आशय (१.१)	heart
स्वप्न-दशा-ज्ञया	स्वप्न–दशा–ज्ञा (३.१)	by the command of a dream state
अपि	अपि	even
वा	वा	or
नलम्	नल (२.१)	Nala
विलङ्घ्य	विलङ्घ्य (वि√लङ्घ्+ल्यप्)	having transgressed
इतरम्	इतर (२.१)	another
अस्पृशत्	अस्पृशत् (√स्पृश् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	were to touch
यदि	यदि	if
कुतः	कुतः	why
पुनः	पुनर्	then
तत्र	तत्र	in that matter
समस्त-साक्षिणी	समस्त–साक्षिन् (१.१)	the witness to everything
निजा	निज (१.१)	my own
एव	एव	indeed
बुद्धिः	बुद्धि (१.१)	conscience
विबुधैः	विबुध (३.३)	by the wise gods
न	न	not
पृच्छ्यते	पृच्छ्यते (√प्रछ् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is questioned

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
म	मा	श	यः	स्व	प्न	द	शा	ज्ञ	या	पि	वा
न	लं	वि	ल	ङ्घ्ये	त	र	म	स्पृ	श	द्य	दि
कु	तः	पु	न	स्त	त्र	स	म	स्त	सा	क्षि	णी
नि	जै	व	बु	द्धि	र्वि	बु	धै	र्न	पृ	च्छ्य	ते
ज			त			ज			र

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

श्रीमद्भगवद्गीता

About

Resources

Connect