बिभेमि चिन्तामपि कर्तुमीदृशीं
चिराय चित्तार्पितनैषधेश्वरा ।
मृणालतन्तुच्छिदुरा सतीस्थितिः
लवादपि त्रुट्यति चापलात्किल ॥

अन्वयः AI चिराय चित्त-अर्पित-नैषध-ईश्वरा (अहम्) ईदृशीम् चिन्ताम् अपि कर्तुम् बिभेमि। सती-स्थितिः मृणाल-तन्तु-छिदुरा (अस्ति), (सा) चापलात् लवात् अपि त्रुट्यति किल।

Summary AI The friend conveys Damayanti's words: 'Having for a long time enshrined the lord of Nishadha in my heart, I fear even to entertain such a thought. The vow of a chaste woman is as fragile as a lotus fiber; indeed, it breaks from even the slightest fickleness.'

पदच्छेदः AI

बिभेमि	बिभेमि (√भी कर्तरि लट् (परस्मै.) उ.पु. एक.)	I fear
चिन्ताम्	चिन्ता (२.१)	thought
अपि	अपि	even
कर्तुम्	कर्तुम् (√कृ+तुमुन्)	to entertain
ईदृशीम्	ईदृशी (२.१)	such
चिराय	चिराय	for a long time
चित्त-अर्पित-नैषध-ईश्वरा	चित्त–अर्पित–नैषध-ईश्वर (१.१)	I, who have placed the lord of Nishadha in my heart
मृणाल-तन्तु-छिदुरा	मृणाल–तन्तु–छिदुर (१.१)	as fragile as a lotus-stalk fiber
सती-स्थितिः	सती–स्थिति (१.१)	The vow of a chaste woman
लवात्	लव (५.१)	from a little bit
अपि	अपि	even
त्रुट्यति	त्रुट्यति (√त्रुट् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	breaks
चापलात्	चापल (५.१)	from fickleness
किल	किल	indeed

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
बि	भे	मि	चि	न्ता	म	पि	क	र्तु	मी	दृ	शीं
चि	रा	य	चि	त्ता	र्पि	त	नै	ष	धे	श्व	रा
मृ	णा	ल	त	न्तु	च्छि	दु	रा	स	ती	स्थि	तिः
ल	वा	द	पि	त्रु	ट्य	ति	चा	प	ला	त्कि	ल
ज			त			ज			र

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect