जलाधिपस्त्वामदिशन्मयि ध्रुवं
परेतराजः प्रजिधाय स स्फुटम् ।
मरुत्वतैव प्रहितोऽसि निश्चितं
नियोजितश्चोर्ध्वमुखेन तेजसा ॥

अन्वयः AI जल-अधिपः मयि त्वाम् अदिशत् ध्रुवम्। सः परेत-राजः स्फुटम् प्रजिधाय। मरुत्वता एव निश्चितम् प्रहितः असि। ऊर्ध्व-मुखेन तेजसा च नियोजितः (असि)।

Summary AI Damayanti thinks to herself: 'Certainly, Varuna has sent you to me. That Yama has clearly dispatched you. You have definitely been sent by Indra, and you have been appointed by the upward-faced fire, Agni.'

पदच्छेदः AI

जल-अधिपः	जल–अधिप (१.१)	The lord of waters (Varuna)
त्वाम्	युष्मद् (२.१)	you
अदिशत्	अदिशत् (आ√दिश् कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	has sent
मयि	अस्मद् (७.१)	to me
ध्रुवम्	ध्रुवम्	certainly
पेत-राजः	पेत–राजन् (१.१)	the king of the departed (Yama)
प्रजिधाय	प्रजिधाय (प्र+जि√धा कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	has dispatched
सः	तद् (१.१)	he
स्फुटम्	स्फुटम्	clearly
मरुत्वता	मरुत्वत् (३.१)	by Indra
एव	एव	indeed
प्रहितः	प्रहित (प्र√धा+क्त, १.१)	sent
असि	असि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	you are
निश्चितम्	निश्चितम्	certainly
नियोजितः	नियोजित (नि√युज्+णिच्+क्त, १.१)	appointed
च	च	and
ऊर्ध्व-मुखेन	ऊर्ध्व–मुख (३.१)	by the upward-faced
तेजसा	तेजस् (३.१)	fire (Agni)

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
ज	ला	धि	प	स्त्वा	म	दि	श	न्म	यि	ध्रु	वं
प	रे	त	रा	जः	प्र	जि	धा	य	स	स्फु	टम्
म	रु	त्व	तै	व	प्र	हि	तो	ऽसि	नि	श्चि	तं
नि	यो	जि	त	श्चो	र्ध्व	मु	खे	न	ते	ज	सा
ज			त			ज			र

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect