महेन्द्रहेतेरपि रक्षणं भया-
द्यदर्थिसाधारणमस्त्रभृद्द्रतम् ।
प्रसूनबाणादपि मामरक्षतः
क्षतं तदुच्चैरवकीर्णिनस्तव ॥

अन्वयः AI यत् अस्त्रभृत्-व्रतम् महेन्द्र-हेतेः अपि भयात् रक्षणम् (इति) अर्थि-साधारणम् (अस्ति), (तत्) प्रसून-बाणात् अपि माम् अरक्षतः अवकीर्णिनः तव उच्चैः क्षतम् ।

Summary AI 'The vow of a warrior—to protect any supplicant from fear, even from Indra's weapon—is common to all. That vow is greatly violated by you, who have broken your promise by not protecting me even from the flower-arrows of the god of love.'

पदच्छेदः AI

महेन्द्रहेतेः	महेन्द्र–हेति (५.१)	from the weapon of Indra
अपि	अपि	even
रक्षणं	रक्षण (१.१)	protection
भयात्	भय (५.१)	from fear
यत्	यद् (१.१)	which
अर्थिसाधारणम्	अर्थिन्–साधारण (१.१)	is common to all supplicants
अस्त्रभृद्व्रतम्	अस्त्रभृत्–व्रत (१.१)	the vow of a warrior
प्रसूनबाणात्	प्रसून–बाण (५.१)	from the flower-arrowed one (Kama)
अपि	अपि	even
माम्	अस्मद् (२.१)	me
अरक्षतः	अरक्षत् (√रक्ष्+शतृ, ६.१)	of you who does not protect
क्षतं	क्षत (√क्षन्+क्त, १.१)	is violated
तत्	तद् (१.१)	that (vow)
उच्चैः	उच्चैस्	greatly
अवकीर्णिनः	अवकीर्णिन् (६.१)	of you who has broken a vow
तव	युष्मद् (६.१)	your

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
म	हे	न्द्र	हे	ते	र	पि	र	क्ष	णं	भ	या
द्य	द	र्थि	सा	धा	र	ण	म	स्त्र	भृ	द्द्र	तम्
प्र	सू	न	बा	णा	द	पि	मा	म	र	क्ष	तः
क्ष	तं	त	दु	च्चै	र	व	की	र्णि	न	स्त	व
ज			त			ज			र

Other texts to read

श्रीमद्भगवद्गीता

कुमारसंभवम् कालिदासः

About

Resources

Connect