जितस्तवयास्येन विधुः स्मरः श्रिया
कृतप्रतिज्ञौ मम तौ वधे कुतः ।
तवेति कृत्वा यदि तज्जितं मया
न मोघसङ्कल्पधराः किलामराः ॥

अन्वयः AI त्वया आस्येन विधुः जितः, श्रिया स्मरः (जितः) । तौ मम वधे कृत-प्रतिज्ञौ (स्तः) । कुतः? यदि 'तत् तव' इति कृत्वा मया जितं, (तर्हि) अमराः मोघ-सङ्कल्प-धराः न किल?

Summary AI 'You have conquered the moon with your face and the god of love with your beauty. Now, those two have vowed to kill me. Why? If I have defeated them simply by considering them yours (and thus inferior), are the gods not known for fulfilling their resolutions? They will surely kill me for this insult.'

पदच्छेदः AI

जितः	जित (√जि+क्त, १.१)	is conquered
त्वया	युष्मद् (३.१)	by you
आस्येन	आस्य (३.१)	by your face
विधुः	विधु (१.१)	the moon
स्मरः	स्मर (१.१)	Kama (the god of love)
श्रिया	श्री (३.१)	by your beauty
कृतप्रतिज्ञौ	कृत–प्रतिज्ञा (१.२)	have made a vow
मम	अस्मद् (६.१)	my
तौ	तद् (१.२)	those two
वधे	वध (७.१)	in killing
कुतः	कुतः	why
तव	युष्मद् (६.१)	yours
इति	इति	thus
कृत्वा	कृत्वा (√कृ+क्त्वा)	having considered
यदि	यदि	if
तत्	तद् (२.१)	that
जितं	जित (√जि+क्त, १.१)	is conquered
मया	अस्मद् (३.१)	by me
न	न	not
मोघसङ्कल्पधराः	मोघ–सङ्कल्प–धर (१.३)	those whose resolutions are futile
किल	किल	indeed
अमराः	अमर (१.३)	the gods

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२	१३
जि	त	स्त	व	या	स्ये	न	वि	धुः	स्म	रः	श्रि	या
कृ	त	प्र	ति	ज्ञौ	म	म	तौ	व	धे	कु	तः
त	वे	ति	कृ	त्वा	य	दि	त	ज्जि	तं	म	या
न	मो	घ	स	ङ्क	ल्प	ध	राः	कि	ला	म	राः
ज			त			ज			र

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect