तवेत्ययोगस्मरपावकोऽपि मे
कदर्थनात्यर्थतयाऽगमद्दयाम् ।
प्रकाशमुन्माद्य यदद्य कारय-
न्मयात्मनस्त्वामनुकम्पते स्म सः ॥
तवेत्ययोगस्मरपावकोऽपि मे
कदर्थनात्यर्थतयाऽगमद्दयाम् ।
प्रकाशमुन्माद्य यदद्य कारय-
न्मयात्मनस्त्वामनुकम्पते स्म सः ॥
कदर्थनात्यर्थतयाऽगमद्दयाम् ।
प्रकाशमुन्माद्य यदद्य कारय-
न्मयात्मनस्त्वामनुकम्पते स्म सः ॥
अन्वयः
AI
मे अयोग-स्मर-पावकः अपि कदर्थना-अत्यर्थतया दयाम् अगमत्। यत् सः अद्य उन्माद्य मया आत्मनः प्रकाशम् कारयन् त्वाम् अनुकम्पते स्म।
Summary
AI
Nala continues, "Even the fire of my love in separation, seeing my excessive torment, became compassionate. By driving me to madness today and making me reveal my true self, that very fire of love has shown its compassion towards you."
पदच्छेदः
AI
| तव | युष्मद् (६.१) | your |
| इति | इति | thus |
| अयोगस्मरपावकः | अयोग–स्मर–पावक (१.१) | the fire of love in separation |
| अपि | अपि | even |
| मे | अस्मद् (६.१) | my, |
| कदर्थनात्यर्थतया | कदर्थना–अत्यर्थता (३.१) | due to the excessiveness of my torment, |
| अगमत् | अगमत् (√गम् कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | attained |
| दयाम् | दया (२.१) | compassion. |
| प्रकाशम् | प्रकाश (२.१) | the revelation |
| उन्माद्य | उन्माद्य (उद्√मद्+णिच्+ल्यप्) | having made me mad, |
| यत् | यद् | Because |
| अद्य | अद्य | today |
| कारयन् | कारयत् (√कृ+णिच्+शतृ, १.१) | causing to be done |
| मया | अस्मद् (३.१) | by me |
| आत्मनः | आत्मन् (२.१) | of myself, |
| त्वाम् | युष्मद् (२.१) | you |
| अनुकम्पते | अनुकम्पते (अनु√कम्प् कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | showed compassion |
| स्म | स्म | (past tense marker) |
| सः | तद् (१.१) | he. |
छन्दः
वंशस्थम् [१२: जतजर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त | वे | त्य | यो | ग | स्म | र | पा | व | को | ऽपि | मे |
| क | द | र्थ | ना | त्य | र्थ | त | या | ऽग | म | द्द | याम् |
| प्र | का | श | मु | न्मा | द्य | य | द | द्य | का | र | य |
| न्म | या | त्म | न | स्त्वा | म | नु | क | म्प | ते | स्म | सः |
| ज | त | ज | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.