गिरानुकम्पस्व दयस्व चुम्बनैः
प्रसीद शुश्रूषयितुं मया कुचौ
निशेव चान्द्रस्य करोत्करस्य
यन्मम त्वमेकासि नलस्य जीवित्-
अम्

अन्वयः AI (हे दमयन्ति!) गिरा अनुकम्पस्व, चुम्बनैः दयस्व, प्रसीद। मया कुचौ शुश्रूषयितुम् (इच्छामि)। यत् त्वम् एका चान्द्रस्य कर-उत्करस्य निशा इव मम नलस्य जीवितम् असि।

Summary AI Nala, in his delirium, pleads with the absent Damayanti: "Have compassion with your words, be merciful with kisses, be pleased. Let me serve your breasts. For, just as the night is the sole life for the multitude of the moon's rays, you alone are the life of me, Nala."

पदच्छेदः AI

गिरा	गिर् (३.१)	with speech,
अनुकम्पस्व	अनुकम्पस्व (अनु√कम्प् कर्तरि लोट् (आत्मने.) म.पु. एक.)	have compassion,
दयस्व	दयस्व (√दय् कर्तरि लोट् (आत्मने.) म.पु. एक.)	be merciful,
चुम्बनैः	चुम्बन (३.३)	with kisses,
प्रसीद	प्रसीद (प्र√सद् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	be pleased.
शुश्रूषयितुम्	शुश्रूषयितुम् (√श्रु+सन्+तुमुन्)	To serve
मया	अस्मद् (३.१)	by me
कुचौ	कुच (२.२)	your two breasts.
निशा	निशा (१.१)	The night
इव	इव	like
चान्द्रस्य	चान्द्र (६.१)	of the moon's
करोत्करस्य	कर–उत्कर (६.१)	of the multitude of rays,
यत्	यद्	because
मम	अस्मद् (६.१)	my
त्वम्	युष्मद् (१.१)	you
एका	एक (१.१)	alone
असि	असि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	are
नलस्य	नल (६.१)	of Nala
जीवितम्	जीवित (१.१)	the life.

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
गि	रा	नु	क	म्प	स्व	द	य	स्व	चु	म्ब	नैः
प्र	सी	द	शु	श्रू	ष	यि	तुं	म	या	कु	चौ
नि	शे	व	चा	न्द्र	स्य	क	रो	त्क	र	स्य	य
न्म	म	त्व	मे	का	सि	न	ल	स्य	जी	वि	तम्
ज			त			ज			र

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

शिशुपालवधम् माघः

About

Resources

Connect