अयि प्रिये कस्य कृते विलप्यते
विलिप्यते हा मुखमश्रुबिन्दुभिः ।
पुरस्त्वयालोकि नमन्नयं न किं
तिरश्चलल्लोचनलीलया नलः ॥

अन्वयः AI अयि प्रिये ! कस्य कृते विलप्यते? हा ! मुखम् अश्रुबिन्दुभिः (किम्) विलिप्यते? पुरः नमन् अयम् नलः तिरश्चलल्लोचनलीलया त्वया किम् न आलोकि?

Summary AI (Nala imagines speaking to Damayanti:) "Oh beloved! For whom are you lamenting? Alas, why is your face being smeared with teardrops? Was this Nala, bowing before you, not seen by you with the playful glance of your sidelong eyes?"

पदच्छेदः AI

अयि	अयि	Oh
प्रिये	प्रिया (८.१)	beloved
कस्य	किम् (६.१)	for whom
कृते	कृते	for the sake of
विलप्यते	विलप्यते (वि√लप् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is it being lamented
विलिप्यते	विलिप्यते (वि√लिप् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	is being smeared
हा	हा	alas
मुखम्	मुख (१.१)	face
अश्रुबिन्दुभिः	अश्रु–बिन्दु (३.३)	with teardrops
पुरः	पुरस्	before you
त्वया	युष्मद् (३.१)	by you
आलोकि	आलोकि (आ√लोक् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was seen
नमन्	नमत् (√नम्+शतृ, १.१)	bowing
अयम्	इदम् (१.१)	this
न	न	not
किम्	किम्	why
तिरश्चलल्लोचनलीलया	तिरस्–चलत् (√चल्+शतृ)–लोचन–लीला (३.१)	with the play of your sidelong glance
नलः	नल (१.१)	Nala

छन्दः वंशस्थम् [१२: जतजर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
अ	यि	प्रि	ये	क	स्य	कृ	ते	वि	ल	प्य	ते
वि	लि	प्य	ते	हा	मु	ख	म	श्रु	बि	न्दु	भिः
पु	र	स्त्व	या	लो	कि	न	म	न्न	यं	न	किं
ति	र	श्च	ल	ल्लो	च	न	ली	ल	या	न	लः
ज			त			ज			र

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect