प्राचीं प्रयाते विरहादयं ते
तापाच्च रूपाच्च शशाङ्कशङ्की ।
परापराधैर्निदधाति भानौ
रुषारुणं लोचनवृन्दमिन्द्रः ॥
प्राचीं प्रयाते विरहादयं ते
तापाच्च रूपाच्च शशाङ्कशङ्की ।
परापराधैर्निदधाति भानौ
रुषारुणं लोचनवृन्दमिन्द्रः ॥
तापाच्च रूपाच्च शशाङ्कशङ्की ।
परापराधैर्निदधाति भानौ
रुषारुणं लोचनवृन्दमिन्द्रः ॥
अन्वयः
AI
अयम् इन्द्रः ते विरहात् तापात् च रूपात् च प्राचीम् प्रयाते (त्वन्मुखे) शशाङ्क-शङ्की (सन्), पर-अपराधैः भानौ रुषा अरुणम् लोचन-वृन्दम् निदधाति ।
Summary
AI
"This Indra, due to separation from you, and due to the heat of passion and your beauty, mistakes your face rising in the east for the moon. Mistaking it for another's fault, he casts his host of eyes, red with anger, upon the sun."
पदच्छेदः
AI
| प्राचीं | प्राची (२.१) | the east |
| प्रयाते | प्रयात (प्र√या+क्त, ७.१) | upon rising in |
| विरहात् | विरह (५.१) | from separation |
| अयं | इदम् (१.१) | this |
| ते | युष्मद् (६.१) | from you |
| तापात् | ताप (५.१) | from the heat (of passion) |
| च | च | and |
| रूपात् | रूप (५.१) | from the beauty |
| च | च | and |
| शशाङ्कशङ्की | शशाङ्क–शङ्किन् (१.१) | mistaking for the moon |
| परापराधैः | पर–अपराध (३.३) | for another's fault |
| निदधाति | निदधाति (नि√धा कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | casts |
| भानौ | भानु (७.१) | upon the sun |
| रुषा | रुष् (३.१) | with anger |
| अरुणं | अरुण (२.१) | red |
| लोचनवृन्दम् | लोचन–वृन्द (२.१) | host of eyes |
| इन्द्रः | इन्द्र (१.१) | Indra |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| प्रा | चीं | प्र | या | ते | वि | र | हा | द | यं | ते |
| ता | पा | च्च | रू | पा | च्च | श | शा | ङ्क | श | ङ्की |
| प | रा | प | रा | धै | र्नि | द | धा | ति | भा | नौ |
| रु | षा | रु | णं | लो | च | न | वृ | न्द | मि | न्द्रः |
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.