अयोधि तद्धैर्यमनोभवाभ्यां
तामेव भैमीमवलम्ब्य भूमीम् ।
आह स्म यत्र स्मरचापमन्तः
छिन्नं भ्रुवो तज्जयभङ्गवार्ताम् ॥
अयोधि तद्धैर्यमनोभवाभ्यां
तामेव भैमीमवलम्ब्य भूमीम् ।
आह स्म यत्र स्मरचापमन्तः
छिन्नं भ्रुवो तज्जयभङ्गवार्ताम् ॥
तामेव भैमीमवलम्ब्य भूमीम् ।
आह स्म यत्र स्मरचापमन्तः
छिन्नं भ्रुवो तज्जयभङ्गवार्ताम् ॥
अन्वयः
AI
तत्-धैर्य-मनोभवाभ्याम् ताम् एव भैमीम् भूमिम् अवलम्ब्य अयोधि । यत्र अन्तः छिन्नम् स्मर-चापम् (इव स्थिते) भ्रुवौ तस्य (धैर्यस्य) जय-भङ्ग-वार्ताम् आह स्म ।
Summary
AI
A battle was fought between his fortitude and the mind-born god (Kamadeva), taking that very Bhaimi (Damayanti) as the battleground. There, her eyebrows, like a broken love-god's bow within, told the news of fortitude's defeat.
पदच्छेदः
AI
| अयोधि | अयोधि (√युध् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was fought |
| तद्धैर्यमनोभवाभ्यां | तद्–धैर्य–मनोभव (३.२) | by his fortitude and the mind-born god (Kamadeva) |
| ताम् | तद् (२.१) | that |
| एव | एव | very |
| भैमीम् | भैमी (२.१) | Bhaimi (Damayanti) |
| अवलम्ब्य | अवलम्ब्य (अव√लम्ब्+ल्यप्) | taking as |
| भूमीम् | भूमि (२.१) | the ground |
| आह | आह (√अह् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | told |
| स्म | स्म | (past tense marker) |
| यत्र | यत्र | where |
| स्मरचापम् | स्मर–चाप (१.१) | Kamadeva's bow |
| अन्तः | अन्तः | within |
| छिन्नं | छिन्न (√छिद्+क्त, १.१) | broken |
| भ्रुवौ | भ्रू (१.२) | her two eyebrows |
| तज्जयभङ्गवार्ताम् | तद्–जय–भङ्ग–वार्ता (२.१) | the news of its (fortitude's) defeat |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | यो | धि | त | द्धै | र्य | म | नो | भ | वा | भ्यां |
| ता | मे | व | भै | मी | म | व | ल | म्ब्य | भू | मीम् |
| आ | ह | स्म | य | त्र | स्म | र | चा | प | म | न्तः |
| छि | न्नं | भ्रु | वो | त | ज्ज | य | भ | ङ्ग | वा | र्ताम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.