त्वया जगत्युच्चितकान्तिसारे
यदिन्दुनाशीलि शिलोञ्छवृत्तिः ।
आरोपि तन्माणवकोऽपि मौलौ
स यज्वराज्येऽपि महेश्वरेण ॥
त्वया जगत्युच्चितकान्तिसारे
यदिन्दुनाशीलि शिलोञ्छवृत्तिः ।
आरोपि तन्माणवकोऽपि मौलौ
स यज्वराज्येऽपि महेश्वरेण ॥
यदिन्दुनाशीलि शिलोञ्छवृत्तिः ।
आरोपि तन्माणवकोऽपि मौलौ
स यज्वराज्येऽपि महेश्वरेण ॥
अन्वयः
AI
जगति उच्चित-कान्ति-सारे त्वया (सति), यत् इन्दुना शिल-उञ्छ-वृत्तिः अशीलि, तत् (कारणात्) सः माणवकः अपि (सन्) महेश्वरेण यज्व-राज्ये अपि मौलौ आरोपि ।
Summary
AI
Since you have collected all the essence of beauty in the world, the moon has resorted to the life of a gleaner. For this reason, though he is but a boy (a crescent), he was placed on his head by Maheshvara, even in the kingdom of sacrificers.
पदच्छेदः
AI
| त्वया | युष्मद् (३.१) | by you |
| जगति | जगत् (७.१) | in the world |
| उच्चितकान्तिसारे | उच्चित (उद्√चि+क्त)–कान्ति–सार (७.१) | you having collected the essence of beauty |
| यत् | यत् | since |
| इन्दुना | इन्दु (३.१) | by the moon |
| अशीलि | अशीलि (√शील् भावकर्मणोः लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was resorted to |
| शिलोञ्छवृत्तिः | शिल–उञ्छ–वृत्ति (१.१) | the life of a gleaner |
| आरोपि | आरोपि (आ√रुह् +णिच् भावकर्मणोः लङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | was placed |
| तत् | तत् | therefore |
| माणवकः | माणवक (१.१) | a boy (crescent) |
| अपि | अपि | even though |
| मौलौ | मौलि (७.१) | on the head |
| सः | तद् (१.१) | he |
| यज्वराज्ये | यज्वन्–राज्य (७.१) | in the kingdom of sacrificers |
| अपि | अपि | even |
| महेश्वरेण | महेश्वर (३.१) | by Maheshvara |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| त्व | या | ज | ग | त्यु | च्चि | त | का | न्ति | सा | रे |
| य | दि | न्दु | ना | शी | लि | शि | लो | ञ्छ | वृ | त्तिः |
| आ | रो | पि | त | न्मा | ण | व | को | ऽपि | मौ | लौ |
| स | य | ज्व | रा | ज्ये | ऽपि | म | हे | श्व | रे | ण |
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.