खण्डः किमु त्वद्गिर एव खण्डः
किं शर्करा तत्पथशर्करैव ।
कृशाङ्गि तद्भङ्गिरसोत्थकच्छ-
तृणं नु दिक्षु प्रथितं तदिक्षुः ॥

अन्वयः AI हे कृश-अङ्गि ! खण्डः किम् उ? (सः) त्वत्-गिरः खण्डः एव । शर्करा किम्? (सा) तत्-पथ-शर्करा एव । दिक्षु प्रथितम् तत् इक्षुः नु तत्-भङ्गि-रस-उत्थ-कच्छ-तृणम् (अस्ति) ।

Summary AI O slender-limbed one! What is candy? It is but a piece of your speech. What is sugar? It is merely the gravel on the path of your speech. And that sugarcane, famous in all directions, is surely just the grass from the marshy bank, grown from the sweetness of your charming expressions.

पदच्छेदः AI

खण्डः	खण्ड (१.१)	candy
किम्	किम्	what is
उ	उ	indeed
त्वत्	युष्मद्	your
गिरः	गिर् (६.१)	of speech
एव	एव	just
खण्डः	खण्ड (१.१)	a piece
किम्	किम्	what is
शर्करा	शर्करा (१.१)	sugar
तत्	तद्	its
पथ	पथन्	path
शर्करा	शर्करा (१.१)	the gravel on
एव	एव	merely
कृशाङ्गि	कृशाङ्गी (८.१)	O slender-limbed one
तत्	तद्	its (speech's)
भङ्गि	भङ्गि	charming expression
रस	रस	sweetness
उत्थ	उत्थ (उद्√स्था)	arisen from
कच्छ	कच्छ	marshy bank
तृणम्	तृण (१.१)	the grass
नु	नु	surely
दिक्षु	दिश् (७.३)	in all directions
प्रथितम्	प्रथित (√प्रथ्+क्त, १.१)	famous
तत्	तद् (१.१)	that
इक्षुः	इक्षु (१.१)	sugarcane

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
ख	ण्डः	कि	मु	त्व	द्गि	र	ए	व	ख	ण्डः
किं	श	र्क	रा	त	त्प	थ	श	र्क	रै	व
कृ	शा	ङ्गि	त	द्भ	ङ्गि	र	सो	त्थ	क	च्छ
तृ	णं	नु	दि	क्षु	प्र	थि	तं	त	दि	क्षुः

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

रघुवंशम् कालिदासः

About

Resources

Connect