अरुन्धतीकामपुरंघ्रिलक्ष्मी-
जन्भद्विषद्दारनवाम्बिकानाम् ।
चतुर्दशीयं तदिहोचितैव
गुल्फद्वयाप्ता यददृश्यसिद्धिः ॥
अरुन्धतीकामपुरंघ्रिलक्ष्मी-
जन्भद्विषद्दारनवाम्बिकानाम् ।
चतुर्दशीयं तदिहोचितैव
गुल्फद्वयाप्ता यददृश्यसिद्धिः ॥
जन्भद्विषद्दारनवाम्बिकानाम् ।
चतुर्दशीयं तदिहोचितैव
गुल्फद्वयाप्ता यददृश्यसिद्धिः ॥
अन्वयः
AI
इयम् अरुन्धती-कामपुरंघ्रि-लक्ष्मी-जृम्भद्विषद्दार-नवाम्बिकानाम् चतुर्दशी (अस्ति) । तत् इह यत् गुल्फद्वय-आप्ता अदृश्यसिद्धिः (अस्ति), (सा) उचिता एव ।
Summary
AI
She (Damayanti) is the fourteenth among the group of thirteen consisting of Arundhati, Rati, Lakshmi, Shachi, and the nine Ambikas. Therefore, it is quite fitting that the magical power of invisibility, which seems to be possessed by her pair of ankles (as they are so slender), is appropriate for her.
पदच्छेदः
AI
| अरुन्धती | अरुन्धती | Arundhati |
| कामपुरंघ्रि | काम–पुरंघ्रि | Rati (Kama's wife) |
| लक्ष्मी | लक्ष्मी | Lakshmi |
| जृम्भद्विषद्दार | जृम्भद्विषद्–दार | Shachi (Indra's wife) |
| नवाम्बिकानाम् | नव–अम्बिका (६.३) | of the nine Ambikas |
| चतुर्दशी | चतुर्दशी (१.१) | the fourteenth |
| इयम् | इदम् (१.१) | this one (Damayanti) |
| तत् | तद् | therefore |
| इह | इह | here |
| उचिता | उचित (√वच्+क्त, १.१) | is proper |
| एव | एव | indeed |
| गुल्फद्वय | गुल्फ–द्वय | by the pair of ankles |
| आप्ता | आप्त (√आप्+क्त, १.१) | obtained |
| यत् | यद् | that |
| अदृश्यसिद्धिः | अदृश्य–सिद्धि (१.१) | the magical power of invisibility |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | रु | न्ध | ती | का | म | पु | रं | घ्रि | ल | क्ष्मी |
| ज | न्भ | द्वि | ष | द्दा | र | न | वा | म्बि | का | नाम् |
| च | तु | र्द | शी | यं | त | दि | हो | चि | तै | व |
| गु | ल्फ | द्व | या | प्ता | य | द | दृ | श्य | सि | द्धिः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.