क्रमाद्गता पीवरताधिजङ्घं
वृक्षाधिरूढं विदुषी किमस्याः ।
अपि भ्रमीभङ्गिभिरावृताङ्गं
वासो लतावेष्टितकप्रवीणम् ॥
क्रमाद्गता पीवरताधिजङ्घं
वृक्षाधिरूढं विदुषी किमस्याः ।
अपि भ्रमीभङ्गिभिरावृताङ्गं
वासो लतावेष्टितकप्रवीणम् ॥
वृक्षाधिरूढं विदुषी किमस्याः ।
अपि भ्रमीभङ्गिभिरावृताङ्गं
वासो लतावेष्टितकप्रवीणम् ॥
अन्वयः
AI
विदुषी अस्याः जङ्घम् क्रमात् पीवरता गता, (तत्) वृक्षम् अधिरूढम् किम्? अपि भ्रमीभङ्गिभिः आवृताङ्गम् वासः लतावेष्टितकप्रवीणम् (अस्ति) ।
Summary
AI
A wise woman, observing the plumpness gradually spreading up her (Damayanti's) shanks, wonders if it has climbed them like a tree. Furthermore, her garment, with its folds covering her body, seems as skilled as a creeper in the art of entwining.
पदच्छेदः
AI
| क्रमात् | क्रम (५.१) | gradually |
| गता | गत (√गम्+क्त, १.१) | gone |
| पीवरता | पीवरता (१.१) | plumpness |
| अधिजङ्घम् | अधिजङ्घम् (२.१) | up the shanks |
| वृक्ष | वृक्ष | tree |
| अधिरूढम् | अधिरूढ (अधि√रुह्+क्त, २.१) | climbed |
| विदुषी | विद्वस् (१.१) | a wise woman |
| किम् | किम् | what? |
| अस्याः | इदम् (६.१) | of her |
| अपि | अपि | also |
| भ्रमीभङ्गिभिः | भ्रमीभङ्गि (३.३) | with folds and turns |
| आवृताङ्गम् | आवृत्त (आ√वृ+क्त)–अङ्ग (१.१) | whose body is covered |
| वासः | वासस् (१.१) | garment |
| लतावेष्टितकप्रवीणम् | लता–वेष्टितक–प्रवीण (१.१) | skilled in the art of a creeper's embrace |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| क्र | मा | द्ग | ता | पी | व | र | ता | धि | ज | ङ्घं |
| वृ | क्षा | धि | रू | ढं | वि | दु | षी | कि | म | स्याः |
| अ | पि | भ्र | मी | भ | ङ्गि | भि | रा | वृ | ता | ङ्गं |
| वा | सो | ल | ता | वे | ष्टि | त | क | प्र | वी | णम् |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.