बाहू प्रियाया जयतां मृणालं
द्वन्द्वे जयो नाम न विस्मयोऽस्मिन् ।
उच्चैस्तु तच्चित्रममुष्य भग्नः
योलोक्यते निर्व्यथनं यदन्तः ॥
बाहू प्रियाया जयतां मृणालं
द्वन्द्वे जयो नाम न विस्मयोऽस्मिन् ।
उच्चैस्तु तच्चित्रममुष्य भग्नः
योलोक्यते निर्व्यथनं यदन्तः ॥
द्वन्द्वे जयो नाम न विस्मयोऽस्मिन् ।
उच्चैस्तु तच्चित्रममुष्य भग्नः
योलोक्यते निर्व्यथनं यदन्तः ॥
अन्वयः
AI
प्रियायाः बाहू मृणालम् जयताम् । अस्मिन् द्वन्द्वे जयः नाम न विस्मयः । तु तत् उच्चैः चित्रम् यत् अमुष्य अन्तः भग्नः (सन्) निर्व्यथनम् आलोक्यते ।
Summary
AI
Let the beloved's two arms conquer the single lotus-stalk. There is no surprise in a victory when two fight one. But it is a great wonder that the inside of this defeated lotus-stalk, though broken, is seen to be without any pain.
पदच्छेदः
AI
| बाहू | बाहु (१.२) | the two arms |
| प्रियायाः | प्रिया (६.१) | of the beloved |
| जयताम् | जयताम् (√जि कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. द्वि.) | let the two conquer |
| मृणालम् | मृणाल (२.१) | the lotus-stalk |
| द्वन्द्वे | द्वन्द्व (७.१) | in a duel |
| जयः | जय (१.१) | victory |
| नाम | नाम | indeed |
| न | न | not |
| विस्मयः | विस्मय (१.१) | a surprise |
| अस्मिन् | इदम् (७.१) | in this |
| उच्चैः | उच्चैस् | greatly |
| तु | तु | but |
| तत् | तद् (१.१) | that |
| चित्रम् | चित्र (१.१) | is a wonder |
| अमुष्य | अदस् (६.१) | of this (lotus-stalk) |
| भग्नः | भग्न (√भञ्ज्+क्त, १.१) | broken |
| यत् | यद् | that |
| आलोक्यते | आलोक्यते (आ√लोक् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is seen |
| निर्व्यथनम् | निर्व्यथनम् | without pain |
| यत् | यद् (१.१) | which |
| अन्तः | अन्तर् (१.१) | inside |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| बा | हू | प्रि | या | या | ज | य | तां | मृ | णा | लं |
| द्व | न्द्वे | ज | यो | ना | म | न | वि | स्म | यो | ऽस्मिन् |
| उ | च्चै | स्तु | त | च्चि | त्र | म | मु | ष्य | भ | ग्नः |
| यो | लो | क्य | ते | नि | र्व्य | थ | नं | य | द | न्तः |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.