जानेऽतिरागादिदमेव बिम्बं
बिम्बस्य च व्यक्तमितोऽधरत्वम् ।
द्वयोर्विशेषावमाक्षमाणां
नाम्नि भ्रमोऽभूदनयोर्जनानाम् ॥

अन्वयः AI अतिरागात् इदम् एव बिम्बम् (इति) जाने, च इतः बिम्बस्य अधरत्वम् व्यक्तम् (इति जाने) । द्वयोः विशेष-अवगम-अक्षमाणां जनानाम् अनयोः नाम्नि भ्रमः अभूत् ।

Summary AI Nala thinks: "I know that due to its extreme redness, this lip is the Bimba fruit itself, and it's clear that the actual Bimba fruit is inferior to this lip. For people unable to discern the difference between the two, a confusion arose in their names."

पदच्छेदः AI

जाने	जाने (√ज्ञा कर्तरि लट् (आत्मने.) उ.पु. एक.)	I know
अतिरागात्	अतिराग (५.१)	due to excessive redness
इदम्	इदम् (२.१)	this
एव	एव	indeed
बिम्बम्	बिम्ब (२.१)	the Bimba fruit
बिम्बस्य	बिम्ब (६.१)	of the Bimba fruit
च	च	and
व्यक्तम्	व्यक्त (√व्यञ्ज्+क्त, १.१)	is evident
इतः	इतः	from this (lip)
अधरत्वम्	अधरत्व (१.१)	the state of being lower/inferior
द्वयोः	द्वि (६.२)	of the two
विशेष-अवगम-अक्षमाणां	विशेष–अवगम–अक्षम (√क्षम्+शानच्, ६.३)	of those unable to perceive the distinction
नाम्नि	नामन् (७.१)	in the name
भ्रमः	भ्रम (१.१)	confusion
अभूत्	अभूत् (√भू कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	happened
अनयोः	इदम् (६.२)	of these two
जनानाम्	जन (६.३)	of people

छन्दः इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
जा	ने	ऽति	रा	गा	दि	द	मे	व	बि	म्बं
बि	म्ब	स्य	च	व्य	क्त	मि	तो	ऽध	र	त्वम्
द्व	यो	र्वि	शे	षा	व	मा	क्ष	मा	णां
ना	म्नि	भ्र	मो	ऽभू	द	न	यो	र्ज	ना	नाम्
त			त			ज			ग	ग

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

श्रीमद्भगवद्गीता

About

Resources

Connect