केदारभाजा शिशिरप्रवेशा-
त्पुण्याय मन्ये मृतमुत्पलिन्या ।
जाता यतस्तत्कुसुमेक्षणेयं
यातश्च तत्कोरकदृक्चकोरः ॥
केदारभाजा शिशिरप्रवेशा-
त्पुण्याय मन्ये मृतमुत्पलिन्या ।
जाता यतस्तत्कुसुमेक्षणेयं
यातश्च तत्कोरकदृक्चकोरः ॥
त्पुण्याय मन्ये मृतमुत्पलिन्या ।
जाता यतस्तत्कुसुमेक्षणेयं
यातश्च तत्कोरकदृक्चकोरः ॥
अन्वयः
AI
शिशिर-प्रवेशात् केदार-भाजा उत्पलिन्या मृतम् पुण्याय (अभूत् इति) मन्ये । यतः इयम् तत्-कुसुम-ईक्षणा जाता, चकोरः च तत्-कोरक-दृक् यातः ।
Summary
AI
I believe that the death of the lotus plant in the field, caused by the onset of winter, was for a meritorious purpose. Because from it, she was born with eyes like its flowers, and the Chakora bird, in turn, obtained eyes resembling its buds.
पदच्छेदः
AI
| केदार-भाजा | केदारभाज् (३.१) | by the lotus plant in the field |
| शिशिर-प्रवेशात् | शिशिर–प्रवेश (५.१) | due to the onset of winter |
| पुण्याय | पुण्य (४.१) | for a meritorious purpose |
| मन्ये | मन्ये (√मन् कर्तरि लट् (आत्मने.) उ.पु. एक.) | I think |
| मृतम् | मृत (√मृ+क्त, १.१) | the death |
| उत्पलिन्या | उत्पलिनी (३.१) | of the lotus plant |
| जाता | जात (√जन्+क्त, १.१) | was born |
| यतः | यतस् | because |
| तत्-कुसुम-ईक्षणा | तद्–कुसुम–ईक्षणा (१.१) | she with eyes like its flowers |
| इयम् | इदम् (१.१) | this one |
| यातः | यात (√या+क्त, १.१) | became |
| च | च | and |
| तत्-कोरक-दृक् | तद्–कोरक–दृश् (१.१) | with eyes like its buds |
| चकोरः | चकोर (१.१) | the Chakora bird |
छन्दः
इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| के | दा | र | भा | जा | शि | शि | र | प्र | वे | शा |
| त्पु | ण्या | य | म | न्ये | मृ | त | मु | त्प | लि | न्या |
| जा | ता | य | त | स्त | त्कु | सु | मे | क्ष | णे | यं |
| या | त | श्च | त | त्को | र | क | दृ | क्च | को | रः |
| त | त | ज | ग | ग | ||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.