चकोरनेत्रैणदृगुत्पलानां
निमेषयन्त्रेण किमेष कृष्टः ।
सारः सुधोद्गारमयः प्रयत्नैः
विधातुमेतन्नयने विधातुः ॥
चकोरनेत्रैणदृगुत्पलानां
निमेषयन्त्रेण किमेष कृष्टः ।
सारः सुधोद्गारमयः प्रयत्नैः
विधातुमेतन्नयने विधातुः ॥
निमेषयन्त्रेण किमेष कृष्टः ।
सारः सुधोद्गारमयः प्रयत्नैः
विधातुमेतन्नयने विधातुः ॥
अन्वयः
AI
विधातुः एतत्-नयने विधातुम् चकोर-नेत्र-ऐण-दृक्-उत्पलानाम् सुधा-उद्गार-मयः एषः सारः निमेष-यन्त्रेण प्रयत्नैः किम् कृष्टः?
Summary
AI
To create these two eyes of hers, was this nectar-like essence extracted by the Creator with great effort from the eyes of the Chakora bird, the deer, and from lotuses, using a machine of blinking?
पदच्छेदः
AI
| चकोर-नेत्र-ऐण-दृक्-उत्पलानाम् | चकोर–नेत्र–ऐण–दृश्–उत्पल (६.३) | of the eyes of the Chakora, the deer, and lotuses |
| निमेष-यन्त्रेण | निमेष–यन्त्र (३.१) | with the machine of blinking |
| किम् | किम् | was it? |
| एषः | एतद् (१.१) | this |
| कृष्टः | कृष्ट (√कृष्+क्त, १.१) | extracted |
| सारः | सार (१.१) | essence |
| सुधा-उद्गार-मयः | सुधा–उद्गार–मय (१.१) | consisting of an effusion of nectar |
| प्रयत्नैः | प्रयत्न (३.३) | with efforts |
| विधातुम् | विधातुम् (वि√धा+तुमुन्) | to create |
| एतत्-नयने | एतद्–नयन (२.२) | these two eyes |
| विधातुः | विधातृ (६.१) | of the Creator |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| च | को | र | ने | त्रै | ण | दृ | गु | त्प | ला | नां |
| नि | मे | ष | य | न्त्रे | ण | कि | मे | ष | कृ | ष्टः |
| सा | रः | सु | धो | द्गा | र | म | यः | प्र | य | त्नैः |
| वि | धा | तु | मे | त | न्न | य | ने | वि | धा | तुः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.