अस्याः सपक्षैकविधोः कचौघः
स्थाने मुखस्योपरि वासमाप ।
पक्षस्थतावद्बहुचन्द्रकोऽपि
कलापिनां येन जितः कलापः ॥
अस्याः सपक्षैकविधोः कचौघः
स्थाने मुखस्योपरि वासमाप ।
पक्षस्थतावद्बहुचन्द्रकोऽपि
कलापिनां येन जितः कलापः ॥
स्थाने मुखस्योपरि वासमाप ।
पक्षस्थतावद्बहुचन्द्रकोऽपि
कलापिनां येन जितः कलापः ॥
अन्वयः
AI
अस्याः कच-ओघः सपक्ष-एक-विधोः मुखस्य उपरि वासम् आप इति स्थाने । येन पक्षस्थ-तावत्-बहु-चन्द्रकः अपि कलापिनाम् कलापः जितः ।
Summary
AI
It is fitting that her mass of hair, which resembles a single moon with its fortnightly phases (due to the parting), resides above her face. By this very mass of hair, the tail of peacocks, though possessing numerous moon-like spots on its feathers, has been vanquished.
पदच्छेदः
AI
| अस्याः | इदम् (६.१) | Her |
| सपक्ष-एक-विधोः | सपक्ष–एक–विधु (६.१) | of a single moon with its fortnightly phases |
| कच-ओघः | कच–ओघ (१.१) | mass of hair |
| स्थाने | स्थान | it is proper |
| मुखस्य | मुख (६.१) | of the face |
| उपरि | उपरि | above |
| वासम् | वास (२.१) | residence |
| आप | आप (√आप् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | obtained |
| पक्षस्थ-तावत्-बहु-चन्द्रकः | पक्षस्थ–तावत्–बहु–चन्द्रक (१.१) | having many moon-like spots on its feathers |
| अपि | अपि | even |
| कलापिनाम् | कलापिन् (६.३) | of peacocks |
| येन | यद् (३.१) | by which |
| जितः | जित (√जि+क्त, १.१) | is defeated |
| कलापः | कलाप (१.१) | the tail-feather assembly |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | स्याः | स | प | क्षै | क | वि | धोः | क | चौ | घः |
| स्था | ने | मु | ख | स्यो | प | रि | वा | स | मा | प |
| प | क्ष | स्थ | ता | व | द्ब | हु | च | न्द्र | को | ऽपि |
| क | ला | पि | नां | ये | न | जि | तः | क | ला | पः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.