प्रत्यङ्गमस्यामभिकेन रक्षां
कर्तुं मघोनेव निजास्त्रमस्ति ।
वज्रं च भूषामणिमूर्तिधारि
नियोजितं तद्दयुतिकार्मुकं च ॥

अन्वयः AI अभिकेन मघोना इव अस्याम् प्रति अङ्गम् रक्षाम् कर्तुम् निज-अस्त्रम् अस्ति । वज्रम् च भूषा-मणि-मूर्ति-धारि तत्-द्युति-कार्मुकम् च नियोजितम् ।

Summary AI Just as the amorous Indra appointed his own weapons to guard every limb of Ahalya, so too are his thunderbolt and his bow (the rainbow) appointed to protect Damayanti, disguised as the gems in her ornaments and the lustre of her body respectively.

पदच्छेदः AI

प्रति	प्रति	for every
अङ्गम्	अङ्ग (२.१)	limb
अस्याम्	इदम् (७.१)	on her
अभिकेन	अभिक (३.१)	by the amorous
रक्षाम्	रक्षा (२.१)	protection
कर्तुम्	कर्तुम् (√कृ+तुमुन्)	to do
मघोना	मघवन् (३.१)	by Indra
इव	इव	like
निज-अस्त्रम्	निज–अस्त्र (१.१)	his own weapon
अस्ति	अस्ति (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	is
वज्रम्	वज्र (१.१)	the thunderbolt
च	च	and
भूषा-मणि-मूर्ति-धारि	भूषा–मणि–मूर्ति–धारि (√धृ+णिन्, १.१)	bearing the form of jewel-ornaments
नियोजितम्	नियोजित (नि√युज्+णिच्+क्त, १.१)	is appointed
तत्-द्युति-कार्मुकम्	तद्–द्युति–कार्मुक (१.१)	his bow (in the form of) her body's lustre
च	च	and

छन्दः इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
प्र	त्य	ङ्ग	म	स्या	म	भि	के	न	र	क्षां
क	र्तुं	म	घो	ने	व	नि	जा	स्त्र	म	स्ति
व	ज्रं	च	भू	षा	म	णि	मू	र्ति	धा	रि
नि	यो	जि	तं	त	द्द	यु	ति	का	र्मु	कं	च
त			त			ज			ग	ग

Other texts to read

रामायणम् वाल्मीकिः

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect