साधोरपि स्वः खलु गामिताधो
गमी स तु स्वर्गमितः प्रयाणे ।
इत्यायती चिन्तयतो हृदि द्वे
द्वयोरुदर्कः किमु शर्करे न ॥

अन्वयः AI साधोः अपि स्वः पुण्यक्षये अधः गामिता खलु । सः तु इतः प्रयाणे स्वर्गम् गमी । इति द्वयोः आयती चिन्तयतः मम हृदि द्वे वस्तुनी उदर्कः शर्करे इव न किमु?

Summary AI Even for a good person, heaven eventually leads to a downward fall after merits are exhausted. But he (Nala), upon departing from here, will go to heaven. As I contemplate these two futures in my heart, are not the outcomes of the two choices like sugar and gravel, respectively?

पदच्छेदः AI

साधोः	साधु (६.१)	of a good person
अपि	अपि	even
स्वः	स्वर् (१.१)	heaven
खलु	खलु	indeed
गामिता	गामिन्–ता (१.१)	the state of going
अधः	अधस्	downwards
गमी	गमिन् (१.१)	one who goes
सः	तद् (१.१)	he (Nala)
तु	तु	but
स्वर्गम्	स्वर्ग (२.१)	to heaven
इतः	इतस्	from here
प्रयाणे	प्रयाण (७.१)	at the time of departure
इति	इति	thus
आयती	आयति (२.२)	the two futures
चिन्तयतः	चिन्तयत् (√चिन्त्+शतृ, ६.१)	of me who is thinking
हृदि	हृद् (७.१)	in the heart
द्वे	द्वि (१.२)	two things
द्वयोः	द्वि (६.२)	of the two
उदर्कः	उदर्क (१.१)	the result
किमु	किमु	is it not?
शर्करे	शर्करा (१.२)	like sugar and gravel
न	न	not

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
सा	धो	र	पि	स्वः	ख	लु	गा	मि	ता	धो
ग	मी	स	तु	स्व	र्ग	मि	तः	प्र	या	णे
इ	त्या	य	ती	चि	न्त	य	तो	हृ	दि	द्वे
द्व	यो	रु	द	र्कः	कि	मु	श	र्क	रे	न

साधोरपि स्वः खलु गामिताधो
गमी स तु स्वर्गमितः प्रयाणे ।
इत्यायती चिन्तयतो हृदि द्वे
द्वयोरुदर्कः किमु शर्करे न ॥

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect