आर्ये विचार्यालमिहेति कापि
योग्यं सखि स्यादिति काचनापि ।
ॐकार एवोत्तरमस्तु वस्तु
मङ्गल्यमत्रेति च काप्यवोचात् ॥

अन्वयः AI का अपि 'आर्ये! इह विचार्य अलम्' इति, काचन अपि 'सखि! योग्यम् स्यात्' इति, का अपि च 'अत्र माङ्गल्यम् वस्तु, ओंकारः एव उत्तरम् अस्तु' इति अवोचात् ।

Summary AI One of her friends said, "O noble lady, enough deliberation on this!" Another said, "O friend, this would be a suitable match!" And yet another said, "This is an auspicious matter; let your answer simply be 'Om' (a sound of assent)."

पदच्छेदः AI

आर्ये	आर्या (८.१)	O noble lady!
विचार्य	विचार्य (वि√चर्+ल्यप्)	having considered
अलम्	अलम्	enough
इह	इह	here
इति	इति	thus
कापि	किम् (१.१)–अपि	some woman
योग्यम्	योग्य (१.१)	it is proper
सखि	सखी (८.१)	O friend!
स्यात्	स्यात् (√अस् कर्तरि विधिलिङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	it may be
इति	इति	thus
काचनापि	कश्चन (१.१)–अपि	some other woman
ओंकारः	ओंकार (१.१)	the syllable 'Om' (assent)
एव	एव	only
उत्तरम्	उत्तर (१.१)	answer
अस्तु	अस्तु (√अस् कर्तरि लोट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	let it be
वस्तु	वस्तु (१.१)	thing
माङ्गल्यम्	माङ्गल्य (१.१)	auspicious
अत्र	अत्र	here
इति	इति	thus
च	च	and
काप्यवोचात्	किम् (१.१)–अपि–अवोचत् (√वच् कर्तरि लुङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	undefined

छन्दः इन्द्रवज्रा [११: ततजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
आ	र्ये	वि	चा	र्या	ल	मि	हे	ति	का	पि
यो	ग्यं	स	खि	स्या	दि	ति	का	च	ना	पि
ॐ	का	र	ए	वो	त्त	र	म	स्तु	व	स्तु
म	ङ्ग	ल्य	म	त्रे	ति	च	का	प्य	वो	चात्
त			त			ज			ग	ग

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect