स्पर्शे तमस्याधिगतापि भैमी
मेने पुनर्भ्रान्तिमदर्शनेन ।
नृपः स पश्यन्नपि तामुदीत-
स्तम्भो न धर्तुं सहसा शशाक ॥
स्पर्शे तमस्याधिगतापि भैमी
मेने पुनर्भ्रान्तिमदर्शनेन ।
नृपः स पश्यन्नपि तामुदीत-
स्तम्भो न धर्तुं सहसा शशाक ॥
मेने पुनर्भ्रान्तिमदर्शनेन ।
नृपः स पश्यन्नपि तामुदीत-
स्तम्भो न धर्तुं सहसा शशाक ॥
अन्वयः
AI
तमसि स्पर्शे अधिगत अपि भैमी अदर्शनेन पुनः भ्रान्तिम् मेने। सः नृपः ताम् पश्यन् अपि उदीत-स्तम्भः (सन्) सहसा धर्तुम् न शशाक।
Summary
AI
Even though she perceived his touch in the darkness, Damayanti, due to not seeing him, thought it was an illusion again. The king, though seeing her, was overcome with paralysis and could not suddenly hold her.
पदच्छेदः
AI
| स्पर्शे | स्पर्श (७.१) | in the touch |
| तमसि | तमस् (७.१) | in the darkness |
| अधिगत | अधिगत (अधि√गम्+क्त, १.१) | having perceived |
| अपि | अपि | even though |
| भैमी | भैमी (१.१) | Bhaimi (Damayanti) |
| मेने | मेने (√मन् कर्तरि लिट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | thought |
| पुनः | पुनर् | again |
| भ्रान्तिम् | भ्रान्ति (२.१) | an illusion |
| अदर्शनेन | अदर्शन (३.१) | due to not seeing |
| नृपः | नृप (१.१) | the king |
| सः | तद् (१.१) | he |
| पश्यन् | पश्यत् (√दृश्+शतृ, १.१) | seeing |
| अपि | अपि | even though |
| ताम् | तद् (२.१) | her |
| उदीत-स्तम्भः | उदीत (उद्√इ+क्त)–स्तम्भ (१.१) | one in whom paralysis has arisen |
| न | न | not |
| धर्तुम् | धर्तुम् (√धृ+तुमुन्) | to hold |
| सहसा | सहसा | suddenly |
| शशाक | शशाक (√शक् कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | was able |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| स्प | र्शे | त | म | स्या | धि | ग | ता | पि | भै | मी |
| मे | ने | पु | न | र्भ्रा | न्ति | म | द | र्श | ने | न |
| नृ | पः | स | प | श्य | न्न | पि | ता | मु | दी | त |
| स्त | म्भो | न | ध | र्तुं | स | ह | सा | श | शा | क |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.