भैमीपदस्पर्शकृतार्थरथ्या
सेयं पुरीत्युत्कलिकाकुलस्ताम् ।
नृपौ निपीय क्षणमीक्षणाभ्यां
भृशं निराश्वास सुरैः क्षताशः ॥
भैमीपदस्पर्शकृतार्थरथ्या
सेयं पुरीत्युत्कलिकाकुलस्ताम् ।
नृपौ निपीय क्षणमीक्षणाभ्यां
भृशं निराश्वास सुरैः क्षताशः ॥
सेयं पुरीत्युत्कलिकाकुलस्ताम् ।
नृपौ निपीय क्षणमीक्षणाभ्यां
भृशं निराश्वास सुरैः क्षताशः ॥
अन्वयः
AI
'सा इयम् भैमी-पद-स्पर्श-कृतार्थ-रथ्या पुरी' इति उत्कलिका-आकुलः, सुरैः क्षत-आशः नृपः ताम् ईक्षणाभ्याम् क्षणम् निपीय भृशम् निराश्वास ।
Summary
AI
Thinking, 'This is that city whose streets are blessed by the touch of Damayanti's feet,' the king (Nala), agitated with longing and his hopes dashed by the gods, drank it in with his eyes for a moment and sighed deeply.
पदच्छेदः
AI
| भैमीपदस्पर्शकृतार्थरथ्या | भैमी–पद–स्पर्श–कृतार्थ–रथ्या (१.१) | whose streets are blessed by the touch of Damayanti's feet |
| सा | तद् (१.१) | that |
| इयम् | इदम् (१.१) | this |
| पुरी | पुरी (१.१) | city |
| इति | इति | thus |
| उत्कलिकाकुलः | उत्कलिका–आकुल (१.१) | agitated with longing |
| ताम् | तद् (२.१) | it |
| नृपः | नृप (१.१) | the king |
| निपीय | निपीय (नि√पा+ल्यप्) | having drunk in |
| क्षणम् | क्षण (२.१) | for a moment |
| ईक्षणाभ्याम् | ईक्षण (३.२) | with his two eyes |
| भृशम् | भृशम् | deeply |
| निराश्वास | निराश्वास (निर्+आ√श्वस् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | sighed |
| सुरैः | सुर (३.३) | by the gods |
| क्षताशः | क्षत–आश (१.१) | whose hopes were dashed |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| भै | मी | प | द | स्प | र्श | कृ | ता | र्थ | र | थ्या |
| से | यं | पु | री | त्यु | त्क | लि | का | कु | ल | स्ताम् |
| नृ | पौ | नि | पी | य | क्ष | ण | मी | क्ष | णा | भ्यां |
| भृ | शं | नि | रा | श्वा | स | सु | रैः | क्ष | ता | शः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.