छायामयः प्रैक्षि कयापि हारे
निजे स गच्छन्नथ नेक्ष्यमाणः ।
तच्चिन्तयान्तर्निरचायि चारु
स्वस्यैव तन्व्या हृदयं प्रविष्टः ॥

अन्वयः AI अथ गच्छन् सः कया अपि निजे हारे छायामयः प्रैक्षि। (पुनः) न ईक्ष्यमाणः (सः) तन्व्या तत् चिन्तया अन्तः स्वस्य हृदयम् प्रविष्टः (इति) चारु निरचायि।

Summary AI As he was passing, he was seen by a woman as a reflection in her own necklace. When he was no longer visible, she, through her thoughts of him, beautifully imagined that he had entered her very heart.

पदच्छेदः AI

छायामयः	छायामय (१.१)	in the form of a reflection
प्रैक्षि	प्रैक्षि (प्र√ईक्ष् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was seen
कया	किम् (३.१)	by some
अपि	अपि	woman
हारे	हार (७.१)	in the necklace
निजे	निज (७.१)	her own
सः	तद् (१.१)	he
गच्छन्	गच्छत् (√गम्+शतृ, १.१)	going
अथ	अथ	then
न	न	not
ईक्ष्यमाणः	ईक्ष्यमाण (√ईक्ष्+शानच्, १.१)	being seen
तत्	तद्	that
चिन्तया	चिन्ता (३.१)	by the thought of him
अन्तः	अन्तर्	inside
निरचायि	निरचायि (निर्√चि भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	was conceived
चारु	चारु	beautifully
स्वस्य	स्व (६.१)	her own
एव	एव	very
तन्व्या	तन्वी (३.१)	by the slender woman
हृदयम्	हृदय (२.१)	heart
प्रविष्टः	प्रविष्ट (प्र√विश्+क्त, १.१)	entered

छन्दः उपजातिः [११]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
छा	या	म	यः	प्रै	क्षि	क	या	पि	हा	रे
नि	जे	स	ग	च्छ	न्न	थ	ने	क्ष्य	मा	णः
त	च्चि	न्त	या	न्त	र्नि	र	चा	यि	चा	रु
स्व	स्यै	व	त	न्व्या	हृ	द	यं	प्र	वि	ष्टः

Other texts to read

कुमारसंभवम् कालिदासः

योगवासिष्ठम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect