चतुष्पथे तं विनिमीलिताक्षं
चतुर्दिगेताः सुखमग्रहीष्यन् ।
संघट्ट्य तस्मिन्भृशभीनिवृता-
त्तस्ता एव तद्वर्त्म न चेददास्यन् ॥

अन्वयः AI चतुष्पथे विनिमीलिताक्षम् तम् एताः चतुर्दिक् सुखम् अग्रहीष्यन्, चेत् तस्मिन् संघट्ट्य भृशभीनिवृतात् तस्ताः एव तत् वर्त्म न अदास्यन्।

Summary AI At the crossroads, these women approaching from four directions would have easily seized him as his eyes were closed, if they themselves, after colliding with him, had not turned back out of great shyness and thus given him a path.

पदच्छेदः AI

चतुष्पथे	चतुष्पथ (७.१)	at the crossroads
तम्	तद् (२.१)	him
विनिमीलिताक्षम्	वि–निमीलित–अक्षि (२.१)	with eyes closed
चतुर्दिक्	चतुर्दिशम्	from four directions
एताः	एतद् (१.३)	these women
सुखम्	सुखम्	easily
अग्रहीष्यन्	अग्रहीष्यन् (√ग्रह् कर्तरि लृङ् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	would have seized
संघट्ट्य	संघट्ट्य (सम्√घट्ट्+ल्यप्)	having collided
तस्मिन्	तद् (७.१)	with him
भृशभीनिवृतात्	भृश–भी–निवृत्त (५.१)	from turning back due to great shyness
तस्ताः	तद् (१.३)	they
एव	एव	themselves
तत्	तद् (६.१)	his
वर्त्म	वर्त्मन् (२.१)	path
न	न	not
चेत्	चेत्	if
अदास्यन्	अदास्यन् (√दा कर्तरि लृङ् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	would have given

छन्दः उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
च	तु	ष्प	थे	तं	वि	नि	मी	लि	ता	क्षं
च	तु	र्दि	गे	ताः	सु	ख	म	ग्र	ही	ष्यन्
सं	घ	ट्ट्य	त	स्मि	न्भृ	श	भी	नि	वृ	ता
त्त	स्ता	ए	व	त	द्व	र्त्म	न	चे	द	दा	स्यन्
ज			त			ज			ग	ग

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect