अथोपकार्याममरेन्द्रकार्या-
त्कक्षासु रक्षाधिकृतैरदृष्टः ।
भैमीं दिदृक्षुर्बहु दिक्षु चक्षुः
दिशन्नसौ तामविशद्विशङ्कः ॥
अथोपकार्याममरेन्द्रकार्या-
त्कक्षासु रक्षाधिकृतैरदृष्टः ।
भैमीं दिदृक्षुर्बहु दिक्षु चक्षुः
दिशन्नसौ तामविशद्विशङ्कः ॥
त्कक्षासु रक्षाधिकृतैरदृष्टः ।
भैमीं दिदृक्षुर्बहु दिक्षु चक्षुः
दिशन्नसौ तामविशद्विशङ्कः ॥
अन्वयः
AI
अथ अमरेन्द्रकार्यात् रक्षाधिकृतैः अदृष्टः असौ भैमीम् दिदृक्षुः (सन्) बहु दिक्षु चक्षुः दिशन् विशङ्कः (भूत्वा) ताम् उपकार्याम् अविशत् ।
Summary
AI
Then, unseen by the guards in the inner courts due to Indra's boon, he, desiring to see Damayanti, entered her private apartments without fear, casting his eyes in many directions.
पदच्छेदः
AI
| अथ | अथ | then |
| उपकार्याम् | उपकार्या (२.१) | the inner apartments |
| अमरेन्द्रकार्यात् | अमरेन्द्र–कार्य (५.१) | due to Indra's work/boon |
| कक्षासु | कक्षा (७.३) | in the inner courts |
| रक्षाधिकृतैः | रक्षा–अधिकृत (३.३) | by the guards |
| अदृष्टः | अदृष्ट (न√दृश्+क्त, १.१) | unseen |
| भैमीम् | भैमी (२.१) | Damayanti |
| दिदृक्षुः | दिदृक्षु (√दृश्+सन्+उ, १.१) | desiring to see |
| बहु | बहु | in many |
| दिक्षु | दिश् (७.३) | directions |
| चक्षुः | चक्षुस् (२.१) | eye |
| दिशन् | दिशन्त् (√दिश्+शतृ, १.१) | casting |
| असौ | अदस् (१.१) | he |
| ताम् | तद् (२.१) | them (the apartments) |
| अविशत् | अविशत् (√विश् कर्तरि लङ् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | entered |
| विशङ्कः | विशङ्क (१.१) | without fear |
छन्दः
उपजातिः [११]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| अ | थो | प | का | र्या | म | म | रे | न्द्र | का | र्या |
| त्क | क्षा | सु | र | क्षा | धि | कृ | तै | र | दृ | ष्टः |
| भै | मीं | दि | दृ | क्षु | र्ब | हु | दि | क्षु | च | क्षुः |
| दि | श | न्न | सौ | ता | म | वि | श | द्वि | श | ङ्कः |
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.