अन्वयः
AI
हरेः हरन्तः गुणाः अपि मे रोचमानम् नरम् न परिहापयन्ति । अपवर्गात् अर्वाञ्चम् त्रिवर्गम् अमुञ्चमानम् लोकम् न आलोकयथ किम्?
Summary
AI
Even the captivating virtues of Indra cannot make me abandon the man who is pleasing to me. Do you not see the world, which does not abandon the three worldly aims (dharma, artha, kama) even though they are inferior to liberation?
पदच्छेदः
AI
| गुणाः | गुण (१.३) | the virtues |
| हरन्तः | हरत् (√हृ+शतृ, १.३) | attracting |
| अपि | अपि | even |
| हरेः | हरि (६.१) | of Hari (Indra) |
| नरम् | नर (२.१) | the man (Nala) |
| मे | अस्मद् (६.१) | my |
| न | न | not |
| रोचमानम् | रोचमान (√रुच्+शानच्, २.१) | who is pleasing |
| परिहापयन्ति | परिहापयन्ति (परि√हा +णिच् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.) | cause to abandon |
| न | न | do not |
| लोकम् | लोक (२.१) | the world |
| आलोकयथ | आलोकयथ (आ√लोक् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. बहु.) | you see |
| अपवर्गात् | अपवर्ग (५.१) | than liberation |
| त्रिवर्गम् | त्रिवर्ग (२.१) | the group of three (dharma, artha, kama) |
| अर्वाञ्चम् | अर्वाञ्च् (२.१) | inferior |
| अमुञ्चमानम् | अमुञ्चमान (√मुच्+शानच्, २.१) | not abandoning |
छन्दः
उपेन्द्रवज्रा [११: जतजगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| गु | णा | ह | र | न्तो | ऽपि | ह | रे | र्न | रं | मे |
| न | रो | च | मा | नं | प | रि | हा | प | य | न्ति |
| न | लो | क | मा | लो | क | य | था | प | व | र्गा |
| त्रि | व | र्ग | म | र्वा | ञ्च | म | मु | ञ्च | मा | नम् |
| ज | त | ज | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.