अन्वयः
AI
यदि (सा) अमुम् न वृणुते वा वृणुते, (तर्हि) असौ उभयथा नः प्रियतमः न एव। हि एकतः अगुणज्ञाम् अमूम् धिक्, अन्यतः अदः प्रतिलम्भः कथम्?
Summary
AI
"If she (Damayanti) chooses him or does not choose him, in either case, he is not our most beloved. Because, on one hand, fie upon her for not recognizing his merit (if she doesn't choose him); on the other hand, how can we attain her (if she does choose him)?"
पदच्छेदः
AI
| नैव | न एव | not at all |
| नः | अस्मद् (६.१) | our |
| प्रियतमः | प्रियतम (१.१) | most beloved |
| उभयथा | उभयथा | in either case |
| असौ | अदस् (१.१) | he (Nala) |
| यदि | यदि | if |
| अमुम् | अदस् (२.१) | him |
| न | न | not |
| वृणुते | वृणुते (√वृ कर्तरि लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | she chooses |
| वा | वा | or |
| एकतः | एकतस् | on one hand |
| हि | हि | because |
| धिक् | धिक् | fie upon |
| अमूम् | अदस् (२.१) | her (Damayanti) |
| अगुणज्ञाम् | अ–गुण–ज्ञा (२.१) | who does not recognize merit |
| अन्यतः | अन्यतस् | on the other hand |
| कथम् | कथम् | how |
| अदः | अदस् (१.१) | this (Damayanti) |
| प्रतिलम्भः | प्रतिलम्भ (प्रति√लभ्+घञ्, १.१) | the attainment |
छन्दः
स्वागता [११: रनभगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| नै | व | नः | प्रि | य | त | मो | भ | य | था | सौ |
| य | द्य | मुं | न | वृ | णु | ते | वृ | णु | ते | वा |
| ए | क | तो | हि | धि | ग | मू | म | गु | ण | ज्ञ |
| म | न्य | तः | क | थ | म | दः | प्र | ति | ल | म्भः |
| र | न | भ | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.