मन्मथाय यदथादित राज्ञां
हूतिदूत्यविधये विधिराज्ञाम् ।
तेन तत्परवशाः पृथिवीशाः
संगरं गरमिवाकलयन्ति ॥

अन्वयः AI अथ यत् विधिः राज्ञाम् हूति-दूत्य-विधये मन्मथाय आज्ञाम् आदित, तेन तत्-परवशाः पृथिवीशाः संगरम् गरम् इव आकलयन्ति ।

Summary AI Because Brahma then gave Kamadeva the command to act as a messenger to summon the kings, those rulers, now under his control, consider warfare to be like poison.

पदच्छेदः AI

मन्मथाय	मन्मथ (४.१)	to Kamadeva
यत्	यत्	because
अथ	अथ	then
आदित	आदित (√दा कर्तरि लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.)	gave
राज्ञाम्	राजन् (६.३)	of the kings
हूति	हूति	for summoning
दूत्य	दूत्य	and messenger-duty
विधये	विधि (४.१)	for the task
विधिः	विधि (१.१)	Brahma
आज्ञाम्	आज्ञा (२.१)	the command
तेन	तद् (३.१)	by that
तत्	तद्	his
परवशाः	परवश (१.३)	under the control
पृथिवीशाः	पृथिवीश (१.३)	the lords of the earth
संगरम्	संगर (२.१)	war
गरम्	गर (२.१)	poison
इव	इव	like
आकलयन्ति	आकलयन्ति (आ√कल् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. बहु.)	consider

छन्दः स्वागता [११: रनभगग]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११
म	न्म	था	य	य	द	था	दि	त	रा	ज्ञां
हू	ति	दू	त्य	वि	ध	ये	वि	धि	रा	ज्ञाम्
ते	न	त	त्प	र	व	शाः	पृ	थि	वी	शाः
सं	ग	रं	ग	र	मि	वा	क	ल	य	न्ति
र			न			भ			ग	ग

मन्मथाय यदथादित राज्ञां
हूतिदूत्यविधये विधिराज्ञाम् ।
तेन तत्परवशाः पृथिवीशाः
संगरं गरमिवाकलयन्ति ॥

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect

मन्मथाय यदथादित राज्ञांहूतिदूत्यविधये विधिराज्ञाम् ।तेन तत्परवशाः पृथिवीशाःसंगरं गरमिवाकलयन्ति ॥

Other texts to read

भट्टिकाव्यम् भट्टिः

रामायणम् वाल्मीकिः

About

Resources

Connect

मन्मथाय यदथादित राज्ञां
हूतिदूत्यविधये विधिराज्ञाम् ।
तेन तत्परवशाः पृथिवीशाः
संगरं गरमिवाकलयन्ति ॥