अन्वयः
AI
यस्मात् परमः अणुः यत्-पथ-अवधिः (अस्ति), (तम्) सा योगि-धीः अपि न पश्यति । बालया एनम् निज-मनः-परमाणौ ह्री-दरी-शय-हरी-कृतम् ।
Summary
AI
That which is the ultimate atom, the limit of the path that even a yogi's intellect cannot perceive, has been transformed by the young girl into a lion (Hari) lying in the cave of her modesty, within the very atom of her mind.
पदच्छेदः
AI
| यत् | यद् | whose |
| पथ | पथ | path's |
| अवधिः | अवधि (१.१) | limit |
| अणुः | अणु (१.१) | atom |
| परमः | परम (१.१) | the ultimate |
| सा | तद् (१.१) | that |
| योगि | योगिन् | yogi's |
| धीः | धी (१.१) | intellect |
| अपि | अपि | even |
| न | न | not |
| पश्यति | पश्यति (√दृश् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.) | sees |
| यस्मात् | यद् (५.१) | which |
| बालया | बाला (३.१) | by the young girl |
| निज | निज | her own |
| मनः | मनस् | mind's |
| परमाणौ | परमाणु (७.१) | in the atom |
| ह्री | ह्री | of modesty |
| दरी | दरी | in the cave |
| शय | शय (√शी+अच्) | lying |
| हरी | हरि | lion |
| कृतम् | कृत (√कृ+क्त, २.१) | made |
| एनम् | एतद् (२.१) | him |
छन्दः
स्वागता [११: रनभगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| य | त्प | था | व | धि | र | णुः | प | र | मः | सा |
| यो | गि | धी | र | पि | न | प | श्य | ति | य | स्मात् |
| बा | ल | या | नि | ज | म | नः | प | र | मा | णौ |
| ह्री | द | री | श | य | ह | री | कृ | त | मे | नम् |
| र | न | भ | ग | ग | ||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.