अन्वयः
AI
शतमखी, परिश्रम-विदः स्व-विभूतौ यत् सुकृतं तत् भिक्षिता अस्ति। यदि परं तत्-फले तव हेला अस्ति, तु क्लेश-लब्धम् अधिक-आदर-दं भवति।
Summary
AI
'O Indra, one who understands the effort involved in acquiring one's own prosperity naturally seeks to perform good deeds with it. If you show indifference towards its fruit, that is understandable. However, that which is obtained with difficulty commands greater respect when used well.'
पदच्छेदः
AI
| भिक्षिता | भिक्षित (√भिक्ष्+क्त, १.१) | is sought |
| शतमखी | शतमखिन् (८.१) | O Indra |
| सुकृतम् | सुकृत (१.१) | good deed |
| यत् | यद् (१.१) | which |
| तत् | तद् (१.१) | that |
| परिश्रमविदः | परिश्रम–विद् (६.१) | of one who knows the effort |
| स्वविभूतौ | स्व–विभूति (७.१) | in one's own prosperity |
| तत्फले | तत्–फल (७.१) | in its fruit |
| यदि | यदि | if |
| परम् | परम् | only |
| तव | युष्मद् (६.१) | your |
| हेला | हेला (१.१) | disregard |
| क्लेशलब्धम् | क्लेश–लब्ध (√लभ्+क्त, १.१) | that which is obtained with difficulty |
| अधिकादरदम् | अधिक–आदर–द (१.१) | giving more respect |
| तु | तु | but |
छन्दः
स्वागता [११: रनभगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| भि | क्षि | ता | श | त | म | खी | सु | कृ | तं | य |
| त्त | त्प | रि | श्र | म | वि | दः | स्व | वि | भू | तौ |
| त | त्फ | ले | य | दि | प | रं | त | व | हे | ला |
| क्ले | श | ल | ब्ध | म | धि | का | द | र | दं | तु |
| र | न | भ | ग | ग | ||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.