अन्वयः
AI
शुद्धवंशजनितः अपि गुणस्य स्थानताम् अनुभवन् अपि शक्रः, ऋजुम् सपक्षम् एनम् (नलम्) आशु क्षिप्नुः (सन्), सायकम् (क्षिप्नुः) धनुः इव वक्रः अजनि ।
Summary
AI
Though born of a pure lineage (bamboo) and being the repository of virtue (bowstring), the bow becomes crooked to shoot a straight, feathered arrow. Similarly, Indra, though noble and virtuous, became crooked (deceitful) to dispatch the straightforward Nala quickly.
पदच्छेदः
AI
| शुद्धवंशजनितः | शुद्ध–वंश–जनित (√जन्+क्त, १.१) | born of a pure lineage (bamboo) |
| अपि | अपि | though |
| गुणस्य | गुण (६.१) | of virtue (bowstring) |
| स्थानताम् | स्थानता (२.१) | the state of being a repository |
| अनुभवन् | अनुभवत् (अनु√भू+शतृ, १.१) | experiencing |
| अपि | अपि | also |
| शक्रः | शक्र (१.१) | Indra |
| क्षिप्नुः | क्षिप्नु (√क्षिप्+स्नु, १.१) | about to shoot |
| एनम् | इदम् (२.१) | him (Nala) |
| ऋजुम् | ऋजु (२.१) | straightforward |
| आशु | आशु | quickly |
| सपक्षम् | सपक्ष (२.१) | with allies (feathered) |
| सायकम् | सायक (२.१) | an arrow |
| धनुः | धनुस् (१.१) | a bow |
| इव | इव | like |
| अजनि | अजनि (√जन् भावकर्मणोः लुङ् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | became |
| वक्रः | वक्र (१.१) | crooked |
छन्दः
स्वागता [११: रनभगग]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| शु | द्ध | वं | श | ज | नि | तो | ऽपि | गु | ण | स्य |
| स्था | न | ता | म | नु | भ | व | न्न | पि | श | क्रः |
| क्षि | प्नु | रे | न | मृ | जु | मा | शु | स | प | क्षं |
| सा | य | कं | ध | नु | रि | वा | ज | नि | व | क्रः |
| र | न | भ | ग | ग | ||||||
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.