अन्वयः
AI
रतिवियुक्तमनाः ! अनात्मपरज्ञ ! स्वम् इव माम् अपि किं तापितवान् असि? इतरथा अतापभृतः तव संगमात् मम हृदयं कथं दह्यते?
Summary
AI
"O you whose mind is separated from Rati, who knows neither self nor others! Why have you tormented me as you do yourself? Otherwise, how is my heart being burned by contact with you, who are supposed to be free from heat (being bodiless)?"
पदच्छेदः
AI
| रतिवियुक्तमनाः | रत्या–वियुक्तम्–मनः–यस्य–सः (८.१) | O one whose mind is separated from Rati! |
| अनात्मपरज्ञ | आत्मानं–परं–च–न–जानाति–इति (८.१) | O one who knows neither self nor others! |
| किम् | किम् | Why |
| स्वम् | स्व (२.१) | yourself |
| इव | इव | like |
| माम् | अस्मद् (२.१) | me |
| अपि | अपि | also |
| तापितवान् | तापितवत् (√तप्+णिच्+क्तवतु, १.१) | have you tormented? |
| असि | असि (√अस् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.) | |
| कथम् | कथम् | How |
| अतापभृतः | तापम्–न–बिभर्ति–इति (६.१) | of you who are free from heat, |
| तव | युष्मद् (६.१) | your |
| संगमात् | संगम (५.१) | from contact with, |
| इतरथा | इतरथा | otherwise, |
| हृदयम् | हृदय (१.१) | heart |
| मम | अस्मद् (६.१) | my |
| दह्यते | दह्यते (√दह् भावकर्मणोः लट् (आत्मने.) प्र.पु. एक.) | is being burned? |
छन्दः
द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]
छन्दोविश्लेषणम्
| १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | १० | ११ | १२ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| र | ति | वि | यु | क्त | म | ना | त्म | प | र | ज्ञ | किं |
| स्व | मि | व | मा | म | पि | ता | पि | त | वा | न | सि |
| क | थ | म | ता | प | भृ | त | स्त | व | सं | ग | मा |
| दि | त | र | था | हृ | द | यं | म | म | द | ह्य | ते |
| न | भ | भ | र | ||||||||
Other texts to read
About
Sanskrit Sahitya is a free, open-access digital library of classical Sanskrit literature with AI-powered tools and translations.