दहति कण्ठमयं खलु तेन किं
गरुडवद्द्विजवासनयोज्झितः ।
प्रकृतिरस्य विधुंतुद दाहिका
मयि निरागसि का वद विप्रता ॥

अन्वयः AI विधुंतुद ! अयम् कण्ठं दहति खलु। तेन किम्? (सः) गरुडवत् द्विजवासनया उज्झितः (किम्)? अस्य प्रकृतिः दाहिका (अस्ति)। निरागसि मयि (विषये) का विप्रता? वद।

Summary AI Addressing Rahu, she says, "He (the moon) burns my throat, so what? Is he spared due to the impression of being a Brahmin, like Garuda spares snakes? O Rahu, his very nature is to burn. Tell me, what Brahmin-hood does he possess towards me, who am innocent?"

पदच्छेदः AI

दहति	दहति (√दह् कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	burns
कण्ठम्	कण्ठ (२.१)	my throat,
अयम्	इदम् (१.१)	this one
खलु	खलु	indeed.
तेन	तद् (३.१)	By that
किम्	किम्	what (is the use)?
गरुडवत्	गरुडवत्	Like Garuda,
द्विजवासनया	द्विज (६.१)–वासना (३.१)	by the impression of being a Brahmin,
उज्झितः	उज्झित (√उझ्झ्+क्त, १.१)	is he spared?
प्रकृतिः	प्रकृति (१.१)	The nature
अस्य	इदम् (६.१)	of this one,
विधुंतुद	विधुंतुद (८.१)	O Rahu,
दाहिका	दाहिका (१.१)	is burning.
मयि	अस्मद् (७.१)	Towards me,
निरागसि	निरागस् (७.१)	who am innocent,
का	किम् (१.१)	what
वद	वद (√वद् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	tell me,
विप्रता	विप्रता (१.१)	Brahmin-hood (does he have)?

छन्दः द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
द	ह	ति	क	ण्ठ	म	यं	ख	लु	ते	न	किं
ग	रु	ड	व	द्द्वि	ज	वा	स	न	यो	ज्झि	तः
प्र	कृ	ति	र	स्य	वि	धुं	तु	द	दा	हि	का
म	यि	नि	रा	ग	सि	का	व	द	वि	प्र	ता
न			भ			भ			र

दहति कण्ठमयं खलु तेन किं
गरुडवद्द्विजवासनयोज्झितः ।
प्रकृतिरस्य विधुंतुद दाहिका
मयि निरागसि का वद विप्रता ॥

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect

दहति कण्ठमयं खलु तेन किंगरुडवद्द्विजवासनयोज्झितः ।प्रकृतिरस्य विधुंतुद दाहिकामयि निरागसि का वद विप्रता ॥

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect

दहति कण्ठमयं खलु तेन किं
गरुडवद्द्विजवासनयोज्झितः ।
प्रकृतिरस्य विधुंतुद दाहिका
मयि निरागसि का वद विप्रता ॥