वद विधुंतुदमालि मदीरितैः
त्यजसि किं द्विजराजधिया रिपुम् ।
किमु दिवं पुनरेति यदीदृशः
पतित एष निषेव्य हि वारुणीम् ॥

अन्वयः AI विधुंतुदमालि ! वद, मदीरितैः (वचनैः) द्विजराजधिया रिपुम् किं त्यजसि? यदि एषः वारुणीं निषेव्य पतितः (अस्ति), (तर्हि) ईदृशः दिवं पुनः किम् उ एति? हि।

Summary AI Damayanti addresses Rahu's friend, asking, "Tell me, friend of Rahu, why do you spare this enemy (the moon) with the thought that he is the king of Brahmins? If he has fallen after consuming wine (the western direction), would such a fallen one ever return to heaven?"

पदच्छेदः AI

वद	वद (√वद् कर्तरि लोट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	Tell me,
विधुंतुदमालि	विधुम् (२.१)–तुदति–इति–विधुंतुद–मालिन् (८.१)	O friend of Rahu (the moon-devourer)!
मदीरितैः	मया–ईरित (√ईर्+क्त, ३.३)	by my words,
त्यजसि	त्यजसि (√त्यज् कर्तरि लट् (परस्मै.) म.पु. एक.)	do you spare
किम्	किम्	why
द्विजराजधिया	द्विजराज (६.१)–धी (३.१)	with the thought of him being the king of Brahmins
रिपुम्	रिपु (२.१)	this enemy?
किम्	किम्	Does
उ	उ	indeed
दिवम्	दिव् (२.१)	to heaven
पुनः	पुनर्	again
एति	एति (√इ कर्तरि लट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	go
यदि	यदि	if
ईदृशः	ईदृश (१.१)	such a one,
पतितः	पतित (√पत्+क्त, १.१)	fallen,
एषः	एतद् (१.१)	he,
निषेव्य	निषेव्य (नि√सेव्+ल्यप्)	after consuming
हि	हि	surely?
वारुणीम्	वारुणी (२.१)	wine (the western direction),

छन्दः द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
व	द	वि	धुं	तु	द	मा	लि	म	दी	रि	तैः
त्य	ज	सि	किं	द्वि	ज	रा	ज	धि	या	रि	पुम्
कि	मु	दि	वं	पु	न	रे	ति	य	दी	दृ	शः
प	ति	त	ए	ष	नि	षे	व्य	हि	वा	रु	णीम्
न			भ			भ			र

Other texts to read

किरातार्जुनीयम् भारविः

महाभारतम् वेदव्यासः

About

Resources

Connect