पिकलतेश्रुतिकम्पिनि शैवलं
हृदि तया निहितं विचलद्बभौ ।
सतततद्गतहृच्छयकेतुना
हृतमिव स्वतनूघनघर्षिणा ॥

अन्वयः AI पिकलतेः श्रुतिकम्पिनि हृदि तया निहितम् विचलत् शैवलम्, सतततद्गतहृच्छयकेतुना स्वतनूघनघर्षिणा हृतम् इव बभौ ।

Summary AI On her heart, which trembled upon hearing the cuckoo's song, the moving moss placed by her shone as if it were being carried away by the banner of Cupid—conceived as smoke—which is always directed at her and rubs against its own cloud-like body.

पदच्छेदः AI

पिकलतेः	पिकलता (५.१)	from the cuckoo-creeper (likely 'cuckoo's song')
श्रुतिकम्पिनि	श्रुतिकम्पिन् (७.१)	in the heart that trembles on hearing it
शैवलम्	शैवल (१.१)	the moss
हृदि	हृद् (७.१)	on the heart
तया	तद् (३.१)	by her
निहितम्	निहित (नि√धा+क्त, १.१)	placed
विचलत्	विचलत् (वि√चल्+शतृ, १.१)	moving
बभौ	बभौ (√भा कर्तरि लिट् (परस्मै.) प्र.पु. एक.)	shone
सतततद्गतहृच्छयकेतुना	सतततद्गतहृच्छयकेतु (३.१)	by the banner of Cupid who is always aimed at her
हृतम्	हृत (√हृ+क्त, १.१)	carried away
इव	इव	as if
स्वतनूघनघर्षिणा	स्वतनूघनघर्षिन् (३.१)	which rubs against its own body-like cloud

छन्दः द्रुतविलम्बितम् [१२: नभभर]

छन्दोविश्लेषणम्

१	२	३	४	५	६	७	८	९	१०	११	१२
पि	क	ल	ते	श्रु	ति	क	म्पि	नि	शै	व	लं
हृ	दि	त	या	नि	हि	तं	वि	च	ल	द्ब	भौ
स	त	त	त	द्ग	त	हृ	च्छ	य	के	तु	ना
हृ	त	मि	व	स्व	त	नू	घ	न	घ	र्षि	णा
न			भ			भ			र

पिकलतेश्रुतिकम्पिनि शैवलं
हृदि तया निहितं विचलद्बभौ ।
सतततद्गतहृच्छयकेतुना
हृतमिव स्वतनूघनघर्षिणा ॥

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect

पिकलतेश्रुतिकम्पिनि शैवलंहृदि तया निहितं विचलद्बभौ ।सतततद्गतहृच्छयकेतुनाहृतमिव स्वतनूघनघर्षिणा ॥

Other texts to read

रघुवंशम् कालिदासः

किरातार्जुनीयम् भारविः

About

Resources

Connect

पिकलतेश्रुतिकम्पिनि शैवलं
हृदि तया निहितं विचलद्बभौ ।
सतततद्गतहृच्छयकेतुना
हृतमिव स्वतनूघनघर्षिणा ॥